Widgetized Section

Go to Admin » Appearance » Widgets » and move Gabfire Widget: Social into that MastheadOverlay zone

ADIN 618.00 0%    ALK 12,350.12 -0.45%    FERS 61,000.00 1.67%    GRNT 962.84 -0.02%    INPR 1,500.00 0%    KMB 6,218.50 -0.84%    SBT 2,551.00 -1.92%    TETE 1,582.00 1.02%    TKVS 4,400.00 0%    

Партиите ветуваат дека ќе тече „мед и млеко“ – но може ли економијата да ги издржи економските изборни ветувања?

Време: 16:57

Датум: јули 12, 2020

Категорија: ЕКОНОМИЈА

Пораст на минималната и просечната плата, раст на пензиите, намалување на даноци, инфраструктура тешка милијарди евра… Политичките партии во предизвборните програми веетуваат дека и покрај Ковид кризата која никој не знае колку ќе трае, сепак до 2024 година во земјава ќе тече „мед и млеко“. Но, она што е заедничко за сите, е дека ниту една политичка партија не нуди финансиска конструкција колку тоа ќе чини ниту од каде ќе ги најде парите.

Институтот „Finance Think“ преку публикацијата “Може ли економијата да ги издржи економските изборни ветувања?“ преку пресметки прави симулација дали и колку од  економските предизборни ветувања можат да станат реалност за идниот четиригодишен мандат на партијата која ќе составува Влада. Според симулациите, ветувањата на сите политички опоненти, тешко можат да бидат остварливи и одржливи на долг рок. Ветувањата ги надминуваат реалните можности на економијата и буџетот.

Па така ветувањата на партиите за драстичен раст на просечните плати, според пресметките на „Finance Think“ во пракса се тешко остварливи. Или платите во земјава во најдобра варијанта до 2024 година можат да достигнат до 31.000 денари, што е далеку од она што го ветуваат најголемите политички партии во земјава.

Порастот на платите е симулиран во две варијанти, послаб пораст (во која ефектот од Ковид-19 е посилен и подолготраен) и посилен пораст (во која заздравувањето од Ковид-19 е побрзо и пократкотрајно). Пресметаната нето просечна плата во  2024 се движи во распонот од 28.955 денари до 30.961 денари. Овие бројки се еквивалент на пораст на просечната плата, споредено со 2019 година од 14.8% до 22.8%“, стои во публикацијата.

И сето ова би било остварливо под претпоставка дека падот на БДП годинава би бил 3.8%, а просечниот годишен раст за периодот од 2021 – 2024 би изнесувал 4 проценти. Потоа просечен годишен раст на работните места би изнесувал 2.3%, што е еквивалент на креирање околу 73.000 работни места во четиригодишен период,

Според Институтот, политиката за субвенционирање на придонесите на зголемувањето на плата во висина од 600 до 6.000 денари ќе постигне целосен ефект по намалувањето на ефектите од ударот на Ковид-19.

Паѓаат во вода и наддавањата за пораст и на минималната плата. Според пресметките на Институтот, таа до 2024 година оптимално би можела да се зголеми од сегашните 14.500 до околу 16.000 денари.

Порастот на минималната плата е најпрво проектиран според порастот на продуктивноста и тој пораст се смета за најоправдан и без можност да создаде притисок за затварање на работните места. Според овој метод, оптималното ниво на минималната нето плата во 2024 година е проценето на 16,228 денари (пораст од 11.9%). Сепак, носителите на политиките може да креираат политика на минималната плата според движењата кај просечната плата (што претставува ендоген процес, во кој неопходна е внимателност врз движењето на цените). Во врска со овој метод, ги применуваме двете сценарија од погоре, односно проектираме раст на минималната плата зависно од развојот на кризата со Ковид-19. Во тие сценарија, минималната плата би се движела од 17,149 денари до 17,978 денари, што споредено со 2019 е еднакво на пораст од 18.3% до 24.0%“, стои во анализата на „Finance Think.

Анализата покажува и дека предизборните ветувања за раст на пензиите се тешко изводливи бидејќи можат да го зголемат дефицитот во Фондот за ПИОМ.

Доколку пензиите се усогласуваат само со порастот на цените, пензискиот дефицит се прекршува и започнува негово намалување. Во апсолутна смисла, во 2024 година, тој ќе биде на нивото од 2019 година, но во релативна смисла, тој ќе се намали од 75% од приходите од пензиски придонеси на 55.5%, што е големо намалување. Но, ако пензиите се усогласуваат со порастот на цените и на просечната плата (50:50), пензискиот дефицит продолжува да расте, со благо релативно намалување на износот што ќе треба да се финансира од централниот буџет на околу 63% од приходите од пензиските придонеси. Корекцијата кај минималните старосни пензии додава на овој износ околу 8 милиони евра годишно, а засега околу 29.000 пензионери – приматели на старосна пензија“, покажуваат пресметките.

Во публикацијата  стои дека пензионерите останаа најпропулзивното гласачко тело за сите политички партии, па изборните ветувања често се фокусираа врз зголемување на пензиите, најчесто значајно над износите детерминирани со растот на економијата.

Како резултат на тоа, пензискиот дефицит – грубо дефиниран како износ што централниот буџет го префрла во Фондот за пензиско и инвалидско осигурување над износот прибран од пензиските придонеси – се утростручи помеѓу 2007 и 2020 во апсолутна смисла, додека како удел во износот прибран преку придонеси го достигна својот максимум во 2017 од 79.9%. Со зголемувањето на стапката на пензискиот придонес во 2019 и 2020 година (кумулативно за еден процентен поен), настана значајна консолидација, при што износот што се трансферира од централниот буџет се намали на 70.1% од износот на пензиските придонеси, но со зголемувањето на пензиите од 2020 година, тој повторно почна да расте (75%)“, стои во публикацијата.

И намалувањето на директните даноци кои во програмите го ветуваат дел од политичките партии ќе го зголеми буџетскиот дефицит, или би не чинеле по околу 120 милиони евра годишно.

Изгубените буџетски приходи кај директните даноци се движат од 45 милиони евра во 2021 до 122 милиони евра во 2024, од кои околу 3.4 милиони евра во 2021 до 13.6 милиони евра во 2024 отпаѓа на делот за елиминирање на данокот на личен доход на нововработените млади. Износот на изгубените даночни приходи е еднаков на 1% од БДП, или повеќе од третина од просечниот буџетски дефицит“, покажува анализата.

А даночните промени  би предизвикале нагло зголемување на јавниот долг и буџетскиот дефицит.

Последното сценарио е најнеповолно, особено имајќи предвид дека кризата предизвикана од Ковид-19 ќе изврши еднократно и нагло зголемување на јавниот долг.  Како резултат на предложените даночни промени, јавниот долг би бил повисок за 0.4 до 0.9 процентни поени годишно, што е спротивно на заложбата за фискална консолидација. Слично, буџетскиот дефицит, наместо во претпоставениот ранг од 2% до 2.5% од БДП, би се искачил до 3%“, стои во публикацијата.

Според анализата, вообичаено како и до сега при секои парламентарни избори, со цел да се привлечат што повеќе гласачи, ветувањата на политичките партии ги надминуваат реалните можности на економијата и државниот буџет.

С.А

НАЈНОВО ОД КАТЕГОРИЈАТА

  • Нови 88 случаи на коронавирус во Македонија, починаа шест лица

    Нови 88 случаи на коронавирус во Македонија, починаа шест лица

    Во последните 24 часа од коронавирус починаа шест лица, две пациентки од Скопје, пациент од Куманово, пациент од Гостивар, пациент од Тетово и пациент од…

  • СТО очекува пад од 13% во глобалната трговија во 2020-та

    СТО очекува пад од 13% во глобалната трговија во 2020-та

    Светската трговска организација (СТО) очекува глобалната трговија оваа година да се намали за 13%, како резултат на потресите предизвикани од коронакризата. Тековната прогноза е значително…

  • Финансиски совети од Институтот за ревизија на РМ

    Финансиски совети од Институтот за ревизија на РМ

    Покрај грижата за вашето здравје и здравјето на вашите најблиски, периодов е навистина тешко да се фокусирате на финансиското планирање, организирањето на средствата и стабилноста…

  • Отворено 60. јубилејно издание на „Охридско лето“

    Отворено 60. јубилејно издание на „Охридско лето“

    Со концерт насловен „Вокални бисери – по стапките на Ана Липша“, посветен на нашата оперска примадона Ана Липша Тофовиќ, во изведба на солистите Марија Јелиќ…

  • Нов рекорд: Сигурно „пристаниште“ во несигурни времиња

    Нов рекорд: Сигурно „пристаниште“ во несигурни времиња

    Вредноста на златото продолжува со целосна сила, добивајќи сè поголем интензитет. Во средата, цената на скапоцениот метал го надмина прагот од 2.000 долари за унца,…

  • СЗО: Ковид-19 е шест пати посмртоносен од сезонскиот грип

    СЗО: Ковид-19 е шест пати посмртоносен од сезонскиот грип

    Според најновите проценки на Светската здравствена организација, просечната смртност на заболените од Ковид-19 е 0,6 проценти.Ова го прави коронавирусот шест пати посмртоносен од сезонскиот грип.…

  • Граѓаните месецов ќе добијат поврат на ДДВ од 5,4 милиони евра за второто тримесечје

    Граѓаните месецов ќе добијат поврат на ДДВ од 5,4 милиони евра за второто тримесечје

    Граѓаните кои скенираат фискални сметки од почетокот на месецот ќе ги добијат средствата од повратот за второто тримесечје од годинава. Според податоците од Управата за…

  • Најголем број од новозаболените и починатите од Ковид-19 се лица над 60 години

    Најголем број од новозаболените и починатите од Ковид-19 се лица над 60 години

    Најголем број од новозаболените и починатите од Ковид-19 во периодот од 27 јули до 2 август се лица над 60 години, покажува најновиот извештај на…

  • ЦГК: Во 2019 година, во директни преговори и без објавување оглас, склучени 368 договори, во вкупна вредност од 40 милиони евра

    ЦГК: Во 2019 година, во директни преговори и без објавување оглас, склучени 368 договори, во вкупна вредност од 40 милиони евра

    Денес, 5 август 2020 година, Центарот за граѓански комуникации (ЦГК) го објави Извештајот од мониторингот на јавните набавки за периодот јули-декември 2020 година, како и…

  • Над 2.000 тони амониум нитрат експлодирале во магацинот во Бејрут

    Над 2.000 тони амониум нитрат експлодирале во магацинот во Бејрут

    Над 2.750 тони амониум нитрат експлодирале во магацин за пиротехника во пристаништето во главниот град на Либан, што предизвика страотна експлозија во која загинаа над…