Да се биде во форма има поголемо влијание врз здравјето на срцето и долговечноста отколку бројот на вагата, покажува неодамнешна студија.
Луѓето кои се сметале за здрави, без оглед на нивниот индекс на телесна маса (BMI), имале сличен ризик од смрт како и здравите луѓе со нормален BMI, објавија British Journal of Sports Medicine.
Дополнително, луѓето со прекумерна тежина или дебелина кои биле во форма имале помал ризик од смрт од луѓето кои не биле во форма, иако имале нормална тежина.
„Ризикот од тоа да се биде надвор од форма далеку го надминува ризикот од носење неколку вишок килограми. Премногу луѓе го гледаат вежбањето само како начин за согорување калории, додека вежбањето е моќна алатка за подобрување на кардиореспираторното, мускулното и метаболичкото здравје, а често овие придобивки се јавуваат дури и без промена на телесната тежина“, изјави за „Health“ д-р Сидарта Ангади, водечки автор на студијата и физиолог за кардиоваскуларни вежби на Универзитетот во Вирџинија.
Резултатите од студијата ги поддржуваат тврдењата на многу истражувачи и медицински експерти дека BMI(пресметка што ја споредува тежината со висината) е несигурен индикатор за дебелина и здравствен ризик.
Во извештај објавен во списанието „The Lancet Diabetes & Endocrinology“ се наведува дека дебелината не треба да се проценува само врз основа на BMI, туку и со земање предвид на целокупното здравје на лицето.
Мерење на ризикот преку кондиција и здравје
Ангади и неговите колеги спроведоа детален преглед и ги комбинираа резултатите од повеќе студии, собирајќи податоци од речиси 400.000 луѓе за да ја анализираат поврзаноста на BMI и физичката кондиција со ризикот од смрт.
Во повеќето студии, луѓето се сметаа за здрави ако нивниот VO2 max (максимална потрошувачка на кислород) беше поголем од 20 проценти од другите во нивната возрасна група.
VO2 max не зависи од BMI, туку покажува колку ефикасно срцето и белите дробови доставуваат кислород до мускулите за време на вежбање и колку ефикасно мускулите го користат тој кислород.
За да го утврдат VO2 max на учесниците, истражувачите користат стрес тест, кој може да се направи дома, а некои фитнес часовници и нараквици исто така го проценуваат VO2 max врз основа на податоците за срцевиот ритам.
Луѓето кои се во добра форма, без оглед на тоа дали се со прекумерна тежина или дебели, имале сличен ризик од смрт како и луѓето кои се во добра форма со нормална тежина. Од друга страна, луѓето во лоша форма, со понизок VO2 max, имале два до три пати поголем ризик од смрт од која било причина или срцеви заболувања, без оглед на телесната тежина.
„Луѓето треба да разберат дека физичката кондиција е многу повеќе од бројот на вагата (што воопшто не е мерка за физичка кондиција). Речиси 100 проценти од обидите за слабеење не успеваат по пет години, а луѓето може да се откажат од вежбање само затоа што не гледаат промена на вагата“, рече Ангади.
„Сепак, студијата има некои ограничувања. Не ги анализирала податоците според возраста, ниту зела предвид колку долго некој е со прекумерна тежина или дебел, што е особено важно кај помладите пациенти“, изјави за Health Дијана Патерсон, ортопедски хирург и лекар по спортска медицина.
Студијата, исто така, главно вклучувала луѓе од Северна Америка и Европа. Понатамошните истражувања треба да испитаат дали овој однос е ист кај популациите од Јужна Азија, Кина и Африка.
Зошто аеробната кондиција е важна за долговечноста
Аеробната кондиција покажува колку ефикасно функционираат системите на телото. Кога сте во форма, крвта циркулира поефикасно, мускулите се посилни, срцето и белите дробови работат оптимално, а мозокот ги добива потребните хранливи материи.
„Овие фактори даваат појасна слика за здравјето отколку само телесната тежина. Користењето на тежината и висината како индикатори за здравјето нема толку смисла како гледањето на тоа како всушност функционираат физиолошките системи“, објасни Меган Вро, нутриционист и диететичар во Providence St. Jude Medical Center.
Индексот на телесна маса (BMI) може да биде лажен бидејќи луѓето со многу мускулна маса можат да имаат повисок BMI, а сепак да бидат здрави. Сепак, BMI не треба целосно да се игнорира бидејќи зголемениот BMI е сè уште фактор на ризик за одредени здравствени проблеми.
Како да се зголеми аеробната кондиција
Патерсон нагласува дека подобрувањето на аеробната кондиција може да биде едноставно ако започнете со мали, остварливи чекори. Тој препорачува поставување едноставни цели, како што е 20-минутна прошетка, наместо веднаш да се стремите кон маратон.
Ако некое лице има болки во зглобовите, одењето во базен може да биде добра алтернатива бидејќи е понежно за колената, а сепак обезбедува добар тренинг.
„Доследноста е клучна. Започнете со движење. Изберете кое било движење што е можно за вашето тело и правете го редовно – без разлика дали станува збор за повеќекратни кратки 10-минутни прошетки или неколку чучњеви“, вели Вро.
Откако ќе се развие навика за движење, можно е постепено да се достигнат препораките од Упатствата за физичка активност за Американците: возрасните треба да вежбаат најмалку 150 минути умерени кардио вежби неделно или 75 минути енергично вежбање.
