Семејство со месечни приходи од 80.000 денари и расходи од 70.000 денари на хартија има остаток од 10.000 денари. Но ако поголем дел од обврските пристигнуваат пред втората плата, може да остане без пари уште во првата половина од месецот.
Во домашниот буџет обично ги собираме вкупните приходи и ги одземаме трошоците. Таа пресметка покажува дали месецот е финансиски покриен.
Сепак, останува уште едно прашање, а тоа е дали парите ќе бидат достапни токму кога треба да се плати?
Две плати што пристигнуваат во различни денови
Да земеме домаќинство во кое едната плата од 40.000 денари пристигнува на први, а другата, исто така од 40.000 денари, на петнаесетти.
На почетокот од месецот нема пренесени пари од претходниот период. До десетти треба да се покријат кирија, кредитна рата, сметки и дел од секојдневните потреби.
Датум
Прилив или расход
Пресметана состојба
1 — прва плата
+40.000 денари
40.000 денари
3 — кирија
−20.000 денари
20.000 денари
5 — кредитна рата
−10.000 денари
10.000 денари
8 — сметки
−8.000 денари
2.000 денари
До 10 — храна и превоз
−7.000 денари
Недостигаат 5.000 денари
Илустративен пример на Денар. Износите и датумите се претпоставени. Последниот ред покажува недостиг во планираните средства, а не претпоставка дека сметката автоматски може да оди во минус.
На петнаесетти ќе пристигне втората плата. Но храната, превозот и обврските од првата половина на месецот не можат сите да ја чекаат.
Проблемот во овој пример е временскиот распоред, односно семејството има доволно месечни приходи, но нема доволно расположливи пари до следниот прилив.
Зошто состојбата на сметката може да залаже
По исплатата на втората плата, состојбата повторно изгледа подобро. Лесно е дел од парите да се доживеат како слободен остаток.
Но тие треба да ги покријат преостанатите трошоци и, кога е потребно, да обезбедат почетен износ за следниот месец.
Во нашиот пример, планираните расходи до десетти изнесуваат 45.000 денари, а до тогаш пристигнуваат 40.000. Почетен износ од 5.000 денари би го покрил токму тој временски недостиг, ако сите останати претпоставки останат исти.
На еден календар запишете ги очекуваните датуми на приходите, роковите за плаќање и потребните пари за секоја недела.
Ваквиот пристап го користи и американското Биро за финансиска заштита на потрошувачите во својот календар за сметки, наменет за преглед на приходите и обврските според датумите.
Календарот треба да се приспособува ако платата доцни или износите се менуваат. Кај нередовните приходи особено е важно да се разликува веќе применото од парите што допрва се очекуваат.
Може да се провери и дали одреден рок за плаќање може договорно да се усогласи со приходот. Тоа треба да биде потврдено со давателот на услугата или кредиторот, бидејќи самостојното одложување може да има последици и дополнителни трошоци.
Распоредот не го решава секој недостиг
Ако домаќинството редовно троши повеќе отколку што заработува, поместувањето датуми нема да ја затвори разликата.
Но кога приходите ги покриваат расходите, календарот може да покаже колкав почетен износ е потребен за месецот да помине без привремен недостиг. Тој износ е различен од резервата за вистински непредвидени трошоци.
Добриот буџет покажува колку пари остануваат на крајот од месецот и дали ги има доволно во секој момент до тогаш.
„Животот во бројки“ е серијал на Денар за трошоците и финансиските одлуки во секојдневието.