Иако новата влада сè уште не е формирана, по победата на Студентската листа на изборите, јавноста нетрпеливо очекува промени, а некои од нив, најверојатно, би можеле да се одразат на пазарот на недвижности.
Ова првенствено се однесува на најавеното прогресивно оданочување на имотот. На имотот му е посветено внимание во економската програма на Студентската листа, која се залага за прогресивно оданочување на оние кои поседуваат повеќе станови, како и дополнителен данок на становите што не се користат, што би го утврдиле градските власти.
Дополнително, борбата против корупцијата би можела да доведе до конфискација на имотот што е нелегално стекнат, а сето тоа заедно би можело да доведе до поголема понуда на станови, а потоа и до пад на цените на недвижностите, според експертите.
Иако вели дека во моментов нема значајни промени на пазарот на недвижности, консултантот за недвижности Каќа Лазаревиќ наведува дека ваквите мерки се веќе доволни за да ги охрабрат оние кои поседуваат повеќе станови да стават дел од нив на пазарот, што ќе доведе до поголема понуда на пазарот.
„Најавата е дека данокот на имот прогресивно ќе се зголемува ако имате повеќе станови, а некои луѓе веќе размислуваат за тоа, а не оние што нелегално стекнале станови. Тие мислат дека можеби е подобро да се продаваат станови отколку да се плаќаат високи даноци за вишок простор, бидејќи се предвидува дека данокот прогресивно ќе се зголемува за становите што не се користат“, вели Лазаревиќ.
Сепак, оданочувањето не е единствената мерка што ќе ја регулира состојбата со недвижностите. Програмата, исто така, предвидува конфискација на нелегално стекнат имот, за кој се очекува да биде „ставен во општествено корисна употреба“.
Примери за нелегално стекнат имот веќе почнаа да се откриваат, дури и пред формирањето на новата влада, како што е примерот со директорот на РХМЗ, за кој се сомнева дека купил недвижности во Белград, Ужице и Црна Гора со пари чие потекло не е во приходите.
Сомневање за нелегално стекнат имот може да се појави и за други лица чии потерници се издадени деновиве, како што тврди финансискиот форензички експерт Никола Сенеши.
„Што се однесува до луѓето кои моментално се обвинети и уапсени, практично секој има одредена количина недвижен имот. Особено би го нагласил проектот „Белград на вода“, каде што, ако поминете навечер, нема светлина на половина од улиците. Ова се претежно становите на тие луѓе. Се плашам дека ако ги исполнат правилата на владеење на правото, а искрено се надевам дека ќе го сторат тоа, ќе биде потребно да се запленат или продадат тие станови, што ќе доведе до домино ефект и драстичен пад на цената на недвижностите во 2028 година“, наведува Сенеши, кој додава дека нешто такво нема да зависи толку од пазарот, колку од тоа дали надлежните органи ќе си ја завршат работата.
Тој нагласува дека бранот скапи недвижности на пазарот бил „директно поврзан со перење пари“.
Каќа Лазаревиќ додава дека многумина кои нелегално стекнале недвижен имот ќе се обидат да го продадат тој недвижен имот во блиска иднина, за да не биде конфискуван. Затоа апелира до агенциите што се занимаваат со продажба на недвижности да обрнат внимание на ваквите случаи, поради можноста нелегално стекнатиот имот подоцна да биде конфискуван.
„Тука мора да бидете внимателни, бидејќи продажбата на вакви станови подоцна може да резултира со конфискација на такви станови. Затоа, ние како агенција мора да водиме сметка кој продава сè во иднина кога станува збор за некои познати личности кои не се толку афирмативни. Претпоставувам дека пред сè, луксузни станови, станови во нова градба и станови во Белград на вода ќе бидат на продажба, каде што луѓето кои имале одлични можности, не да купат еден, туку неколку станови, најчесто купиле“, вели Лазаревиќ.
Иако, од една страна, конфискацијата на нелегално стекнат имот го поттикнува функционирањето на правниот систем кој пропадна пред години, од друга страна, оваа мерка може да доведе и до достапност на недвижен имот кој досега не му беше достапен на просечниот граѓанин.
Сенеши наведува дека воведувањето на нулта толеранција за корупција може на самиот крај од процесот да донесе конфискуван недвижен имот на пазарот по намалена цена.
„Има огромна станбена изградба во сиромашна земја и еден куп непродадени станови, што е само резултат на, не можам да кажам, корупција, туку на држава која е приватизирана. Она што можам да го кажам е дека добар дел од тој коруптивен плен остана во недвижностите во нашата земја и не беше изнесен или не можеше да влезе во легални текови освен преку недвижности“, вели Сенеши и додава дека е сигурен дека „ќе има драстичен пад на цените што ќе се прелее на сите видови недвижен имот“.