Пред само една генерација, соништата изгледаа поинаку. Младите размислуваа како да изградат куќа, како да купат плац или како да обезбедат поголем дом за семејството што допрва ќе го создадат. Денес, за многумина, целта е многу поскромна. Да имаат свој покрив над главата. Без кирија. Без неизвесност. Без страв дека сопственикот утре ќе реши да го продаде станот.
Цените на недвижностите во последните години пораснаа побрзо од платите. Во некои делови од Скопје квадратен метар веќе се продава по цени кои до пред неколку години изгледаа незамисливи. Истовремено растат и кириите, па сè повеќе млади семејства се наоѓаат меѓу две тешки одлуки – да плаќаат висока кирија или да влезат во долгогодишен кредит.
Економистите велат дека токму ова ја менува психологијата на цела генерација. Порано станот бил чекор кон подобар живот. Денес станува предуслов за воопшто да се почувствува финансиска сигурност.
Многу млади веќе не размислуваат за поголем стан, викендичка или инвестиција. Размислуваат како да соберат доволно за учество, како да добијат кредит и како ратата да не им изеде половина од месечниот приход.
Во меѓувреме, родителите повторно стануваат клучен дел од равенката. Сè повеќе купопродажби се реализираат со помош на семејни заштеди, продажба на наследен имот или поддршка од роднини кои работат во странство.
Агенциите за недвижности велат дека денес ретко кој млад човек самостојно може лесно да стигне до сопствен стан. Не затоа што нема работа. Не затоа што нема плата. Туку затоа што цените растат побрзо од можноста за штедење.
Од друга страна, инвеститорите продолжуваат да градат. Новите згради се продаваат. Побарувачка има. Но структурата на купувачите постепено се менува. Дел купуваат за живеење, дел за изнајмување, а дел едноставно затоа што веруваат дека недвижностите остануваат најсигурно место за чување на вредноста на парите.
Во такви услови младите се соочуваат со нова реалност.
Нивниот сон повеќе не е голема куќа со двор, Нивниот сон е едноставно да имаат свој дом.
И можеби токму тоа најдобро покажува колку се промени економската слика во последната деценија.
С.Б.
