Да отпатуваш сам на одмор, без друштво, без договарање и без приспособување на туѓи желби, на прв поглед изгледа како одлична идеја. Но, кога ќе дојде време за резервација, следува непријатно изненадување. Хотелската соба чини речиси исто без разлика дали во неа ќе спие еден човек или двајца, туристичките агенции неретко наплаќаат дополнително за самостојно сместување, а некои аранжмани воопшто не се достапни за поединци. Така, патувањето без придружба може да излезе значително поскапо отколку што било првично планирано.
И во Македонија има туристи што претпочитаат сами да заминат на викенд во Охрид, Берово или Маврово, но и такви што без друштво патуваат во Грција, Турција или во некоја од европските метрополи. За нив најголемиот проблем честопати не е превозот, ниту храната, туку сместувањето.
Хотелите главно ги формираат цените според собата, а не според бројот на гости. Тоа значи дека турист што патува сам може да плати исто колку и двајца што ја делат собата. Разликата најмногу се чувствува кај повеќедневните одмори, кога трошоците за ноќевање стануваат најголемиот дел од буџетот.
Според анализи на туристичкиот пазар, самостојните патници во одредени аранжмани плаќаат и до 87 проценти повеќе по лице во споредба со туристите што патуваат во пар. Во една постара анализа на понудите на големи туристички компании било утврдено дека дополнителните трошоци за патување без придружба достигнувале просечно 47 проценти кај одреден организатор. Сепак, овие податоци се однесуваат на странски понуди и не претставуваат пресек на цените во Македонија.
Една соба, двојна мака
Економската пресметка е едноставна. Ако хотелска соба чини 80 евра за ноќ, двајца туристи што ја делат плаќаат по 40 евра. Оној што патува сам ги плаќа сите 80 евра. За седум ноќевања тоа се 560 евра, наспроти 280 евра по човек кога трошокот се дели.
Истиот проблем се појавува при изнајмување апартман, автомобил или користење такси-превоз. Додека група пријатели може да ги подели трошоците, самостојниот патник мора да ги покрие од сопствениот џеб.
Познавачите на туристичкиот пазар посочуваат дека дополнителната наплата за еднокреветно користење на двокреветна соба е една од најголемите финансиски пречки за вакви патувања. Во меѓународно истражување меѓу жени постари од 50 години, 78 проценти од испитаничките ја посочиле токму оваа доплата како пречка за самостојно патување.
„Премногу сместувачки капацитети ја наплаќаат целосната цена за соба предвидена за двајца, со што практично сте казнети затоа што немате сопатник“, гласи една од изјавите на учесничките во истражувањето.
Каде може да се заштеди?
Сепак, патувањето без друштво не мора секогаш да биде поскапо. Кај автобускиот и авионскиот превоз, цената на билетот вообичаено се пресметува по патник. Истото важи и за влезниците во музеи, туристички знаменитости и голем дел од организираните екскурзии.
Предност имаат и оние што не инсистираат на хотелско сместување. Хостелите, приватните соби и објектите што нудат вистински еднокреветни соби можат значително да ја намалат сметката.
Економистите при споредување на трошоците за патување прават разлика меѓу фиксните издатоци, кои се делат меѓу повеќе лица, и индивидуалните трошоци, кои секој турист ги плаќа сам. Токму првата група го прави самостојниот одмор поскап по човек.
За туристите од Македонија дополнителна можност е самостојното организирање на патувањето, наместо купување целосен туристички пакет. Но, тоа бара повеќе време за споредување цени, проверка на превозот и избор на сместување.
На европскиот туристички пазар веќе има организатори што почнуваат да нудат посебни аранжмани за самостојни патници. Дел од нив ги намалуваат или укинуваат доплатите за еднокреветно сместување, а други организираат групни патувања во кои секој може да се пријави поединечно.
За македонските граѓани што планираат сами да заминат на одмор, најважно е да ја проверат конечната цена пред резервацијата. Не само онаа што стои со големи бројки во рекламата, туку и ситните доплати за соба, трансфер и дополнителни услуги.
Зашто, едно е да тргнеш сам на пат. Сосема друго е на крајот да добиеш сметка како да сте биле двајца.
Б.З.М.
