Последниве години, оние што редовно купуваат риба велат дека нешто тивко, речиси незабележливо, се смени во градот.
Аквариумите во маалските продавници, каде што порано можеше да се избере жива пастрмка или крап, денес се реткост.
Некои се изгасени, други стојат празни, а трети едноставно исчезнаа заедно со дуќаните што не ја издржаа трката со големите синџири.
Продажбата на риба, свежа и замрзната, сè повеќе се пресели во специјализираните оддели на големите маркети.
Таму, под силно светло и стакло, рибата е уредно наредена, со јасно истакнати цени и потекло, а продавачите, ако побарате, ќе ви ја исчистат на лице место.
„Луѓето денес сакаат сè да завршат на едно место. Да купат леб, млеко и риба, без да шетаат од дуќан до дуќан“, вели вработен во еден поголем маркет во Скопје.
Најбаран производ, без дилема, се филетите од лосос. Цената од околу 1.200 денари за килограм не ги одвраќа купувачите, особено оние што рибата ја гледаат како „здрава инвестиција“.
„Скапо е, да, ама барем знам што јадам и брзо се подготвува“, вели една купувачка, додавајќи дека порано лосос купувала само за празници, а сега и „кога ќе се најде прилика“.
На спротивниот крај од ценовната скала е смрзнатиот ослич, кој и понатаму важи за најдостапна опција. Со цена од околу 180 денари за килограм, тој останува избор за семејствата што сакаат риба на трпезата, но внимателно го мерат секој денар.
„Со оваа цена, барем еднаш неделно може да си дозволиме риба“, вели повозрасен купувач, кој признава дека не памети кога последен пат купил жива риба од аквариум.
Трговците, пак, велат дека одржувањето на аквариуми е скапо и ризично. Потребна е постојана грижа, филтрација, контрола на температурата, а и загубите не се мали.
„Една грешка, еден дефект, и целата риба може да пропадне“, објаснува поранешен сопственик на рибарница, кој пред неколку години се откажал од бизнисот. Според него, големите маркети полесно го апсорбираат тој ризик, а малите продавници – тешко.
Така, купувањето риба денес е поорганизирано, почисто, можеби и поудобно. Но за некои, недостасува чувството на избор пред аквариум, краткиот разговор со продавачот и она „ајде, стави ми ја таа, изгледа најсвежа…“.
Времињата се менуваат, навиките исто така, а рибата, и скапа и евтина, останува на масата – само патот до неа е поинаков. Или, можеби, само пократок.
Б.З.М.



