Маслиновото масло долго време зазема посебно место во медитеранската исхрана, а неговата репутација како една од најздравите намирници не е случајна. Богато со здрави мононезаситени масти и антиоксиданси, ова драгоцено масло може да придонесе за зачувување на здравјето на срцето, подобра контрола на шеќерот во крвта и намалување на хроничните воспалителни процеси во телото.
Редовната употреба на маслиново масло е поврзана и со помал ризик од одредени хронични заболувања и подолг животен век. Сепак, дали е навистина корисно да се пие една лажица маслиново масло секое утро и дали има несакани страни од оваа навика?
Антиинфламаторно дејство и помал ризик од дијабетес тип 2
Маслиновото масло содржи мононезаситена маст, олеинска киселина, која може да има моќни антиинфламаторни својства. „Исто така е богато со полифеноли, група фитохемикалии со антиоксидантни ефекти“, објаснува нутриционистката Кели Џонс. Мононезаситените масти и другите соединенија, како што се каротеноидните антиоксиданси, можат да ги намалат факторите на ризик за срцеви заболувања, како што е атеросклерозата, таложењето на плаки во артериите.
Истражувањата сугерираат дека исхраната богата со маслиново масло може да заштити од дијабетес тип 2. Систематски преглед и мета-анализа од 2022 година на големи студии заклучи дека дневната порција од 25 грама, околу една и пол лажици, е поврзана со 22 проценти помал ризик од развој на болеста.
Две лажици на ден и подолг живот
Кога путерот и маргаринот ќе ги замените со маслиново масло, тоа може да придонесе за подолг и подобар живот. Истражувањата покажуваат дека луѓето кои консумираат повеќе од 30 грама маслиново масло на ден, околу две лажици, имаат 20 проценти помал ризик од смрт од која било причина.
Во споредба со оние кои консумираат 15 грама или помалку, ризикот од смрт од рак е 23 проценти помал, а смртта од срцеви заболувања е 25 проценти помала. Внесувањето маслиново масло може да ја подобри и когнитивната функција и да спречи когнитивен пад.
Иако многумина тврдат дека пиењето масло носи посебни придобивки, во моментов нема истражувања што докажуваат дека земањето на празен стомак е поефикасно од вообичаените начини, како што е додавањето во салата. Сепак, постојат причини зошто некои го сметаат чистото масло за масло. Првата е дека незагреаното маслиново масло може да биде поздраво од термички обработеното маслиново масло. „Иако науката сè уште не потврдува дека пиењето чисто маслиново масло е подобро од додавањето во храна, постои разлика помеѓу консумирањето сурово и загреано масло“, објасни Џонс.
За време на готвењето од 15 до 60 минути, содржината на дополнителни феноли во девственото маслиново масло може да се намали за 40 проценти на 120 степени Целзиусови и за дури 75 проценти на 170 степени Целзиусови, во споредба со суровото масло. Покрај тоа, на некои луѓе им е полесно да пијат лажица чисто масло. „Ова може да биде брз и лесен начин да се осигурате дека внесувате доволно мононезаситени масти. Слично е на тоа колку луѓе земаат додатоци на омега-3 во форма на масло или капсула наместо редовно да јадат масна риба“, вели Џонс.
Каде една лажица масло може да направи проблем
Маслиновото масло се смета за здрава маст и генерално е безбедно за консумирање, дури и во кратки дози. Сепак, постојат неколку потенцијални недостатоци. Земено на празен стомак, може да го наруши варењето на храната.
Покрај тоа, е многу калорично, бидејќи една лажица содржи 119 калории, што може да доведе до зголемување на телесната тежина со текот на времето. Конечно, не е потребно да се пие само маслиново масло, подобро е да се комбинира со друга здрава храна.
Нема официјална препорака за внес, но здравствените придобивки обично се поврзуваат со количини од 7 до 50 милилитри дневно, околу половина до три и пол лажици. Мастите треба да сочинуваат помеѓу 20 и 35 проценти од вкупниот внес на калории. Со 119 калории по лажица, маслиновото масло е храна со висока енергетска густина. Најдобро е да се комбинира со различни извори на масти, вклучувајќи масла, јаткасти плодови, семки, масна риба, авокадо и жолчки од јајца.
Ако пиењето чисто масло не е ваш жанр, Џонс предлага неколку начини да го вклучите во вашата исхрана: користете го во рецепти без готвење, додадете го во маринади и преливи за салати, премачкајте го на леб наместо путер и гответе на ниски до умерени температури.