На македонскиот пазар на трудот со години се повторува истата ситуација. Компаниите бараат квалификувани работници, а дел од младите сè уште повеќе се интересираат за гимназиско и високо образование отколку за изучување занает.
Податоците и анализите на Агенцијата за вработување покажуваат дека меѓу бараните занимања се и заварувачите, возачите, браварите и работниците во градежништвото.
Познавачите на пазарот на трудот укажуваат дека недостатокот од квалификувани работници им ја зајакнува преговарачката позиција на искусните мајстори, особено кога станува збор за специјализирани услуги.
Заварувачите се меѓу најбараните
Заварувањето е професија во која практичното знаење и дополнителните сертификати можат значително да ја зголемат заработката. Особено се ценети работниците што владеат со посложени техники на заварување и можат да работат на индустриски конструкции.
Во регионалните анализи на пазарот на трудот се наведуваат примери на искусни заварувачи со заработка од над 2.000 евра, а за одредени краткорочни проекти биле понудени и значително повисоки износи.
Сепак, таквите ангажмани најчесто траат неколку месеци и не гарантираат работа во текот на целата година.
Автомеханичарите имаат полни раце работа
Добар автомеханичар во Скопје, Битола, Тетово или во кој било друг град тешко останува без работа. Од редовно сервисирање до комплицирани поправки на мотори, менувачи и електроника, потребата од квалификувани механичари е постојана.
Особено се бараат мајстори што знаат да дијагностицираат дефекти кај поновите автомобили, каде што механичките поправки сè повеќе се поврзани со компјутерска дијагностика.
Заработката зависи од искуството и сервисот во кој работат, но и од тоа дали имаат сопствена работилница.
За оние што работат самостојно, приходите можат да бидат повисоки, иако од наплатените услуги мора да се покријат трошоците за простор, опрема и резервни делови.
Пекарите и бурек-мајсторите се барана работна сила
Работата во пекарница почнува додека најголемиот дел од граѓаните сè уште спијат. Ноќни смени, високи температури и физички напор се секојдневие за пекарите.
И покрај тоа, квалификуваните работници во оваа дејност се барани, особено оние што самостојно можат да го водат производството.
Најценети се искусните пекари и бурек-мајстори кои ја познаваат целата постапка, од подготовка на тестото до готов производ.
Претставници на пекарската индустрија во регионот посочуваат дека ноќната работа дополнително ја зголемува заработката.
„Таа работа е тешка, се работи рачно, напорна е и бара многу сила“, објаснува претставник на пекарската индустрија, зборувајќи за работата на бурек-мајсторите.
Професионалните возачи можат добро да заработуваат
Возачите на камиони и автобуси се уште една категорија работници за кои постои побарувачка.
Особено добро можат да заработуваат возачите во меѓународниот транспорт, каде што платата често се дополнува со надоместоци за патувања.
Но, оваа професија бара соодветна возачка категорија, потребни квалификации и подготвеност за долги отсуства од дома.
Кај меѓународниот транспорт, работниот ден неретко поминува на пат, а возачите со денови се надвор од Македонија.
Водоводџии, електричари и молери
Мајсторите што поправаат водоводни инсталации, поставуваат електрика, бојадисуваат станови или изработуваат мебел имаат можност за добра заработка.
Цената на нивната работа зависи од сложеноста на услугата, рокот и побарувачката.
Економистите посочуваат дека кај дефицитарните професии заработката не ја одредува само степенот на образование, туку и бројот на расположливи работници.
Токму затоа искусен мајстор со сопствени клиенти може да има повисоки месечни приходи од работник со факултетска диплома.
Разликата е што кај самостојните занаетчии заработката не е секогаш иста. Еден месец може да имаат работа преку глава, а следниот значително помалку.
За сите пет професии важи едно: средното образование е доволна основа за влез во занаетот, но за повисока плата најчесто се потребни дополнителна обука, пракса и години искуство.
Б.З.М.