Граѓаните на Македонија имаат депозити од околу 7,6 милијарди евра во банките, додека нивните кредитни обврски достигнале речиси 5 милијарди евра. Најновите податоци за банкарскиот сектор покажуваат дека истовремено растат и штедењето и задолжувањето, а домаќинствата имаат сè поголема улога во финансискиот систем.
Заклучно со 30 септември 2026 година, вкупните депозити во анализираниот банкарски сектор достигнале 11,2 милијарди евра. Во истиот период минатата година изнесувале 10,2 милијарди евра, што претставува годишно зголемување од околу една милијарда евра.
Најголемиот дел од овие средства им припаѓаат на домаќинствата, кои во банките имаат депонирано 7,6 милијарди евра. Тоа претставува приближно 68 проценти од вкупната депозитна база.
Компаниите, односно нефинансиските друштва, располагаат со депозити од околу 3,3 милијарди евра.
Паралелно со растот на штедењето се зголемува и кредитирањето. Вкупните бруто-кредити достигнале 9,9 милијарди евра, наспроти 8,7 милијарди евра на крајот од септември минатата година.
Тоа значи дека банките за една година го зголемиле кредитното портфолио за приближно 1,2 милијарди евра.
Интересно е што кредитите на граѓаните и компаниите се речиси изедначени. На домаќинствата отпаѓаат околу 5 милијарди евра, додека фирмите имаат кредитни обврски од околу 4,9 милијарди евра.
Овие податоци покажуваат дека граѓаните не се само најголем извор на депозити за банките, туку и еден од двата главни корисници на кредитните средства.
Разликата меѓу депозитите и кредитите на домаќинствата изнесува приближно 2,6 милијарди евра во корист на заштедите. Сепак, тоа не значи дека секој граѓанин има повеќе заштеда отколку долгови. Депозитите и кредитите се различно распределени меѓу домаќинствата, а агрегатните бројки не ја покажуваат финансиската состојба на секое семејство.
Растот на депозитите може да биде показател за зголемување на средствата што граѓаните и компаниите ги чуваат во банкарскиот систем, но сам по себе не открива дали заштедите растат подеднакво кај сите категории население.
Од друга страна, поголемото кредитирање значи повеќе средства пласирани во потрошувачката, купувањето станови и финансирањето на стопанството, но и поголеми обврски што должниците ќе треба редовно да ги отплаќаат.
На ниво на целиот анализиран сектор, депозитите од 11,2 милијарди евра се за околу 1,3 милијарди евра повисоки од бруто-кредитите. Тоа е важен показател за структурата на банкарските биланси, иако не е доволен самостојно да ја опише ликвидноста или финансиската стабилност на банките.
Македонските банки продолжуваат да го зголемуваат обемот на работењето, а граѓаните остануваат во центарот на тој раст.
Но зад милијардите евра стои и едно важно прашање: дали зголемувањето на заштедите и кредитите е придружено со подобрување на реалниот животен стандард или финансиските разлики меѓу домаќинствата продолжуваат да се продлабочуваат?