МАКЕДОНИЈА

Болниците тонат во долгови, за една година неплатените сметки пораснале за речиси 80 милиони евра

Македонските болници, клиники и здравствени домови должат 157 милиони евра, а за само една година нивните неплатени обврски се зголемиле за речиси 80 милиони евра. Најновите податоци за состојбата во јавното здравство покажуваат дека долговите растат со загрижувачка брзина, додека државата подготвува нов буџет за следната година.

Според податоците од евиденцијата на Министерството за финансии, заклучно со септември 2026 година, доспеаните, а неплатени обврски на општите болници, универзитетските клиники и здравствените домови достигнале речиси 10 милијарди денари.

Пред една година овие обврски изнесувале приближно 77 милиони евра. Тоа значи дека за само дванаесет месеци долгот се зголемил за повеќе од 100 проценти.

Станува збор за обврски што здравствените установи веќе требало да ги платат, но останале неизмирени. Тие можат да произлегуваат од набавки на лекови, медицински материјали, услуги, опрема и други трошоци за функционирање на установите.

Растот на долговите го отвора прашањето како јавните здравствени установи ќе ги сервисираат наталожените обврски, особено во услови кога треба редовно да набавуваат лекови и материјали и да обезбедуваат непречено лекување на пациентите.

Проблемот не е ограничен само на здравствениот сектор. Според објавените податоци, општините на крајот на септември имале доспеани неплатени обврски од над 93 милиони евра, што е зголемување за околу 25 милиони евра во споредба со истиот период минатата година.

Фискалниот совет предупредува и на поширокиот проблем со заостанатите обврски во јавниот сектор, кои надминуваат 700 милиони евра. Во споредба со претходната година, нивниот износ е зголемен за околу 100 милиони евра.

Дополнителна загриженост предизвикува и расправата за Буџетот за 2027 година. Пратеничката Сања Лукаревска денеска посочи дека за реконструкција и доградба на јавните здравствени установи се планирани 155 милиони денари помалку, оценувајќи дека растечките долгови претставуваат сериозен ризик за функционирањето на секторот.

Од друга страна, во Предлог-буџетот за 2027 година се предвидени 58,7 милијарди денари за здравството, односно 2,8 милијарди денари повеќе во споредба со годинава. Но зголемувањето на вкупните средства не значи автоматски и намалување на претходно наталожените неплатени обврски.

Токму затоа клучното прашање е колку од новите средства ќе бидат искористени за тековното работење, а колку за подмирување на долговите што веќе достасале за наплата.

Засега нема јавно претставен единствен план со рокови за расчистување на сите доспеани обврски на здравствените установи.

Бројките покажуваат дека растот на долговите станува еден од најсериозните финансиски предизвици за јавното здравство, а последиците од нивното понатамошно натрупување би можеле да се почувствуваат и во снабдувањето и во работењето на болниците.