Колкав долг носат европските влади во однос на големината на нивните економии?
Одговорот открива впечатливи разлики низ ЕУ, обликувани од минатите финансиски кризи, владините трошоци и економскиот раст.
Колку се задолжени земјите во ЕУ во однос на БДП(ИНФОГРАФИК)
Оваа визуелизација, креирана од Аниш Ананд, ги рангира сите 27 земји-членки на ЕУ според државниот долг како процент од БДП во вториот квартал од 2026 година, користејќи податоци од Евростат.
Односот на јавниот долг во однос на БДП низ цела Европа
Следната табела го прикажува бруто долгот на општата влада на секоја земја-членка на ЕУ во однос на нејзиниот БДП во вториот квартал од 2026 година.
Франција, Белгија и Шпанија, заедно со Грција и Италија, формираат група од пет земји од ЕУ чиј јавен долг ја надминува вредноста на нивниот годишен БДП.
Меѓу најголемите економии на ЕУ, Германија се издвојува со значително помал сооднос долг-БДП од Франција, Италија или Шпанија.
На другиот крај од скалата, Естонија има најнизок удел, од 26,1 процент, по што следат Данска и Луксембург, каде што овој индикатор е исто така под 30 проценти.
Зошто јавниот долг на Грција е толку висок?
Високата задолженост на Грција е главно последица на долгорочните фискални дефицити, структурните слабости и кризата со суверениот долг што избувна во 2009 година.
Земјата последователно доби меѓународни пакети за финансиска помош, проследени со мерки за штедење и економски реформи. Продолжената рецесија го намали БДП, дополнително зголемувајќи го соодносот долг-БДП.
Иако сè уште е најзадолжената земја од ЕУ во однос на БДП, Грција постигна значителен напредок во намалувањето на својот долг. Според податоците на Евростат, учеството на нејзиниот долг во БДП се намалило за 11,2 процентни поени на годишна основа, што покажува како една земја може да биде многу задолжена, а во исто време да постигне значителен напредок во намалувањето на задолженоста.
Зошто ЕУ има толку висок долг?
Должниот товар во Европа ги одразува акумулираните обврски за јавни трошоци, стареењето на населението и владините интервенции за време на финансиската криза во 2008 година и пандемијата Ковид-19. Овие притисоци придонесоа за разлики во нивоата на јавен и приватен долг меѓу економиите.
Фискалните правила на ЕУ генерално утврдуваат референтни вредности од 60 проценти од БДП за јавниот долг и три проценти од БДП за годишниот дефицит. Земјите може да ги надминат овие прагови, но може да се соочат со дополнителни барања за фискална контрола и прилагодување.
Повисоките трошоци за камати, трошоците за одбрана и инвестициите во инфраструктурата вршат дополнителен притисок врз владините буџети низ цела Европа.
Односот долг-БДП е корисен индикатор за споредување на задолженоста меѓу земјите, иако не ги опфаќа сите фактори што влијаат на способноста на земјата да ги исполни своите обврски.