Европската комисија разгледува измени во правилата на Европската Унија за спроведување на трговски мерки, така што Брисел може побрзо да реагира на сериозни економски закани и дејствија од страна на трговските партнери што ги загрозуваат интересите на ЕУ. Новиот инструмент, кој првенствено е насочен кон Кина, треба да овозможи поефикасно користење на трговските и економските контрамерки.
Една можност е да се измени постојната Регулатива за спроведување, која веќе ѝ дозволува на ЕУ да воведува контрамерки кога трговските спорови се блокирани во апелационото тело на Светската трговска организација (СТО). Правилата последен пат беа изменети во 2021 година, откако САД го блокираа назначувањето нови судии, што предизвика апелационото тело да престане да функционира, објавува Политико.
Сега Брисел размислува за проширување на нивната примена за да може да одговори на поширок спектар на економски закани. Иницијативата дојде откако Франција и Германија минатиот месец побараа воспоставување нов инструмент, наречен „втор удар“, што ќе ѝ овозможи на Унијата побрзо да реагира на економските притисоци.
Сепак, се разгледуваат и други имиња бидејќи Брисел сака да ја избегне терминологијата поврзана со нуклеарното оружје и да нагласи дека тоа е инструмент за брз одговор на економските потези на другите земји.
Поддршката за порешителен одговор на трговската политика на Кина расте меѓу членките на ЕУ, особено поради трговскиот дефицит на ЕУ со Кина, кој изнесува околу една милијарда евра дневно. На самитот во октомври, лидерите на ЕУ ја задолжија Европската комисија итно да подготви нови инструменти за корекција на трговските нерамнотежи. Според француско-германскиот предлог, ЕК би добила поголеми овластувања за иницирање контрамерки, додека блокирањето на нивната примена би барало квалификувано мнозинство од земјите-членки.
Таквата постапка би била многу поедноставна од механизмот против економска принуда (Инструмент против принуда), познат и како трговска „базука“. За нејзино активирање е потребна поддршка од квалификувано мнозинство од најмалку 15 земји-членки што претставуваат 65 проценти од населението на ЕУ, додека според новиот предлог, истото мнозинство би било потребно за блокирање на одлуката на Комисијата. Новиот инструмент треба да биде дел од поширок пакет мерки за заштита на трговијата, а ЕК планира да презентира формален предлог на 9 декември.
Паралелно со зајакнувањето на заштитата на трговијата, Брисел ги продолжува преговорите со Пекинг. Европскиот комесар за трговија, Марош Шефчовиќ, минатиот месец постигна договор со Кина за ограничување на годишниот увоз на кинески хибридни автомобили. Европската комисија сега сака слични договори за хемиската индустрија и машинската индустрија, сектори особено погодени од прекумерниот капацитет на Кина. Следните рунди преговори со Пекинг се очекуваат во јануари и март.
Една од причините за разгледување на нов механизам е тоа што постојната трговска „базука“ никогаш не е користена, и покрај повторените барања ЕУ да ја користи за да одговори на економските притисоци. Постапката е комплицирана бидејќи земјите-членки одлучуваат во две фази дали се случила економска принуда и какви контрамерки треба да се преземат.
Во јануари, Европскиот парламент побара активирање на инструментот откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека ќе го анектира Гренланд, територија на Данска, но Брисел се откажа од тој чекор додека се обидуваше да го реши спорот преку преговори, по што Трамп ги ублажи своите закани.
Претседателот на Комитетот за трговија на Европскиот парламент, Бернд Ланге, кој учествуваше во преговорите за двата постоечки инструмента, рече дека се разгледуваат неколку опции, вклучувајќи модернизација на механизмот против економска принуда или измена на Регулативата за спроведување на трговски мерки.
Сепак, тој предупреди дека овој втор инструмент првично бил дизајниран за спроведување на одлуките на СТО и дека неговата употреба за итен одговор на економска закана, без претходен трговски спор пред таа организација, може да биде правно проблематична. Европската комисија не сакаше да коментира за разговорите.