Трката за наследник на Кристин Лагард на чело на Европската централна банка (ЕЦБ) влегува во одлучувачка фаза откако таа објави дека ќе ја напушти функцијата на 7 февруари 2027 година, девет месеци пред крајот на нејзиниот мандат. Меѓу главните кандидати, се издвоија поранешниот гувернер на Банката на Шпанија, Пабло Ернандез де Кос, и поранешниот гувернер на холандската централна банка, Клаес Нот.
Анкетата спроведена од Блумберг меѓу економистите покажува дека Де Кос има мала предност: 12 испитаници го избрале него, додека Нот бил избран од девет. Резултатите, сепак, претставуваат само пресек на експертското мислење, а не предвидување на конечната одлука.
Лидерите на Европската унија ќе одлучат за новиот претседател, а на исходот би можеле да влијаат и преговорите за пополнување на други слободни позиции во раководството на централната банка. Според „Политико“, се очекува изборот да биде дел од поширок договор за кадровски промени во Извршниот одбор на ЕЦБ.
Пабло Хернандез де Кос има докторат по економија од Универзитетот во Мадрид, а кариерата ја започнал во Банката на Шпанија во 1997 година. Работел и во Европската централна банка во Франкфурт, каде што бил советник на Извршниот одбор, а потоа се вратил во Шпанската централна банка.
Тој бил на нејзино чело од 2018 до 2024 година, а денес ја раководи Банката за меѓународни порамнувања. За време на неговиот мандат во Шпанија, тој се обидел да го врати угледот на централната банка, оштетен од претходните грешки пред и за време на финансиската криза.
Во однос на монетарната политика, Де Кос се смета за поумерен кандидат, т.е. „гулаб“, бидејќи посветува поголемо внимание на економскиот раст и вработеноста, а воедно ја контролира инфлацијата. Сепак, кога инфлацијата достигна кулминација во 2022 година, тој поддржа зголемување на каматните стапки од страна на ЕЦБ.
Тој, исто така, го критикуваше доцнењето во реформирањето на пензискиот систем во Шпанија, а за време на неговиот мандат на чело на централната банка, објави евалуации за економската политика на владата на премиерот Педро Санчез.
Тој беше и претседател на Одборот за финансиска стабилност, меѓународно тело кое ги следи ризиците за глобалниот финансиски систем.
За време на мандатот на Марио Драги на чело на ЕЦБ, Нот се сметаше за еден од најгласните застапници на рестриктивната монетарна политика. Тој ги критикуваше програмите за стимулации на централната банка и го оцени пакетот мерки објавен во септември 2019 година како „непропорционален“.
Неговиот однос со раководството на ЕЦБ беше различен за време на мандатот на Кристин Лагард. Тој ги поддржуваше мерките за ублажување на последиците од пандемијата, како и Механизмот за заштита на преносот, кој ѝ овозможува на централната банка да интервенира на пазарот на обврзници за да спречи неоправдано влошување на условите за финансирање на поединечните членки на еврозоната.
Нот беше ран застапник на зголемувањето на каматните стапки кога инфлацијата почна да расте, но со текот на времето разви репутација на попрагматичен „јастреб“ и тимски играч. Неговите застапници веруваат дека таков пристап би можел да комбинира посветеност на стабилноста на цените со разбирање на проблемите на задолжените економии.
Иако анкетата на Блумберг моментално е во корист на Де Кос, изборот на новиот претседател нема да зависи само од економските и монетарните ставови на кандидатот. Националните интереси, политичките односи и распределбата на другите важни функции во ЕЦБ би можеле да се испреплетеат во преговорите.
Според проценката на извештајот, Германија би можела да биде резервирана во врска со Нот, бидејќи неговиот избор би го зајакнал влијанието на застапниците на построга монетарна политика од северна Европа. Дополнителна пречка е неговиот претходен јавен конфликт со Марио Драги, што некои гувернери сè уште го сметаат за знак на нелојалност.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека одлуката за наследникот на Лагард треба да се донесе до крајот на годината. Министрите од еврозоната треба да разговараат за ова прашање кон средината на декември, кога персоналните промени во раководството на централната банка би можеле да бидат дел од поширок договор.
