Летото заврши, температурите постепено се намалуваат, а македонските возачи повторно ги очекува трошок што не можат бесконечно да го одложуваат. Од 15 ноември започнува периодот на задолжителна зимска опрема, а оние што треба да купат нови гуми ќе мора да издвојат сериозна сума. Проверивме колку чинат зимските пневматици во домашните продавници и што навистина предвидуваат прописите.
Октомври е месец кога многу семејства се обидуваат да го стабилизираат домашниот буџет по летните одмори, почетокот на учебната година и сите трошоци што ги носи есента. Но за сопствениците на автомобили, токму во овој период се појавува уште една обврска. Ако минатогодишните зимски гуми се истрошени, ако автомобилот е купен неодамна или ако возачот досега користел само летни пневматици, подготовката за зимата може да значи дополнителни десетици илјади денари.
Според Министерството за внатрешни работи, зимската опрема е задолжителна од 15 ноември до 15 март. За обичните патнички автомобили до 3.500 килограми, прописите дозволуваат зимски пневматици на сите четири тркала со минимална длабочина на шарата од четири милиметри. Алтернатива се летни пневматици со најмалку четири милиметри шара, доколку возилото поседува соодветни синџири за снег или други пропишани помагала. Кај возилата со погон на сите четири тркала важат посебни услови.
Но иако законот овозможува повеќе решенија, голем дел од возачите се одлучуваат за посебен сет зимски гуми, особено ако редовно патуваат надвор од градот, низ планинските предели или во услови на снег и мраз.
Колку пари треба да издвоите за четири гуми?
Прегледот на цените во домашните продавници покажува дека разликите меѓу производителите се значителни. За една од почестите димензии кај патничките автомобили, 205/55 R16, зимските гуми можат да се најдат по цена од околу 3.700 денари за парче кај одредени поевтини модели, додека кај премиум производителите цената достигнува и над 7.500 денари.
Конкретно, во онлајн понудите, моделот Tigar Winter во оваа димензија е огласен за 3.700 денари, додека Riken Snow чини 3.670 денари. Во продавницата има и Apollo Snowmaster 2 се нуди за 4.410 денари, Firestone Winterhawk 4 за 5.480 денари, а Bridgestone Blizzak 6 за 7.670 денари по гума.
Тоа значи дека комплет од четири поевтини зимски гуми може да чини околу 14.700 до 17.600 денари, додека кај поскапите модели износот достигнува приближно 30.700 денари, па и повеќе.
Разликата е огромна за домаќинство што има ограничен месечен буџет. Особено ако во истиот период треба да се плати регистрација, редовен сервис или поправка на автомобилот.
Купувањето гуми не е единствениот трошок
На цената на пневматиците треба да се додадат и трошоците за монтажа, балансирање и евентуално складирање на вториот комплет. Тие зависат од сервисот, големината на тркалата и видот на услугата.
Ако едно семејство купи зимски гуми за 20.000 денари, а за дополнителните услуги издвои уште 2.000 денари, конечната сметка би достигнала 22.000 денари. Ова е пример пресметка, бидејќи цените за монтажа се разликуваат меѓу сервисите.
За семејство со два автомобили, трошокот може лесно да се удвои. Во таква ситуација, подготовката на возилата за зимата може да биде поскапа и од некои од поголемите месечни сметки во домаќинството.
Сепак, најевтиниот модел не е нужно најисплатливиот избор. Важни се квалитетот на пневматикот, неговата старост, димензијата, индексот на носивост и брзина, како и однесувањето на влажни, студени и снежни коловози. Гумите се еден од најважните елементи за безбедноста на автомобилот и затоа нивниот избор не треба да се сведува само на цената.
Може ли да се помине зимата без купување нови гуми?
Ова е прашањето што секоја есен си го поставуваат многу возачи. Ако постојните пневматици се во добра состојба и ги исполнуваат законските услови, нема автоматска потреба секоја година да се купува нов комплет.
Но не е доволно само гумата визуелно да изгледа добро. Треба да се провери длабочината на шарата, евентуалните оштетувања, староста и состојбата на гумениот материјал.
Кај возачите што користат летни гуми во комбинација со синџири, важно е да се знае дека исполнувањето на минималниот законски услов не значи и еднакви перформанси во сите зимски услови. Летните и зимските гуми имаат различни карактеристики, особено при ниски температури и снег.
И тука се појавува дилемата меѓу моменталната заштеда и долгорочната безбедност.
Најскапа може да биде одлуката да се штеди на погрешно место
За македонските семејства, 20.000 или 30.000 денари не се мала сума. Тоа се пари што можат да покријат значителен дел од месечните трошоци за храна, сметки или кредитни обврски. Затоа е разбирливо што многу возачи бараат попусти, споредуваат производители и се обидуваат да го продолжат користењето на постојните гуми.
Но кај зимската опрема финансиската пресметка не смее да биде единствениот критериум.
Неисправен или несоодветен пневматик може да придонесе за губење контрола врз автомобилот, подолг пат на сопирање и поголем ризик во неповолни временски услови.
Затоа, можеби најважното оваа есен не е само колку чинат четири зимски гуми, туку дали автомобилот со кој секојдневно го возиме семејството е навистина подготвен за условите што доаѓаат. Бидејќи 20.000 денари се сериозен трошок, но безбедноста на патот нема цена.
