Уште посилен аргумент во прилог на растот на цената е ограничената понуда. Квалитетот на бакарната руда се намалува, што ги зголемува трошоците за ископување, додека рударските проекти се соочуваат со сериозни пречки при добивањето дозволи и исполнувањето на регулаторните барања. Од откривањето на ново наоѓалиште на бакар до почетокот на производството може да поминат речиси 20 години.
Врз основа на познатите планирани рударски проекти, Меѓународната агенција за енергија (IEA) прогнозира дека примарната понуда на бакар, без рециклираниот метален отпад, би можела да биде за 25 проценти помала од побарувачката до 2035-та година.
За да се поттикнат доволно инвестиции во рударскиот сектор и да се задоволи долгорочната побарувачка, цената на бакарот би требало да надмине 20.000 долари за тон. Ова се наведува во истражување објавено претходно годинава од група истражувачи, меѓу кои и Адам Сајмон, професор по науки за Земјата и животната средина на Универзитетот во Мичиген.
Таквата цена би била за околу 37 проценти повисока од сегашната.
Зошто бакарот би можел да поевтини и покрај долгорочниот оптимизам?
Иако овие ценовни проекции изгледаат привлечно, на краток рок бакарот е изложен на ризик од корекција.
Според Чарлс Купер, раководител на одделот за анализа на пазарот на бакар во компанијата „Wood Mackenzie“, силниот раст на цената годинава е резултат на нарушување на пазарот.
Откако минатата година Белата куќа соопшти дека размислува за воведување царина од 15 проценти на рафинираниот бакар, купувачите почнаа масовно да го купуваат металот и да создаваат залихи во американските складишта, обидувајќи се да ги избегнат евентуалните давачки.
Како резултат на тоа, САД располагаат со големи количества бакар, додека во остатокот од светот има недостиг.
На глобално ниво, се очекува пазарот на бакар годинава да бележи вишок, но тој е целосно концентриран во САД. Во останатиот дел од светот се очекува недостиг од 460.000 тони, наведува Купер.
Засега, секторските аналитичари очекуваат САД да ја задржат неизвесноста околу царините најмалку до парламентарните избори на средина од мандатот на претседателот, додека властите се обидуваат да ги намалат стравувањата од инфлација.
Но, бидејќи цената на бакарот е блиску до рекордно високо ниво, постои опасност од распродажба ако пазарот престане да го смета ризикот од американските царини за сериозна закана. Тоа би можело да се случи ако Белата куќа објави дека нема да воведе царини или ако инвеститорите почнат да веруваат дека таква одлука е веројатна.
Сè што ќе предизвика сомнеж во врска со царините може да предизвика „инстинктивна реакција“ на пазарот и нагло да ја турне цената на бакарот надолу, коментира Том Малквин, стратег за метали во „Citi“.
Дополнителни зголемувања на каматните стапки, нови потреси на пазарот на нафта или распродажба на акциите на некоја компанија за вештачка интелигенција, исто така, би можеле да предизвикаат пад на цената на бакарот.
Сепак, таквите падови би можеле да им понудат на инвеститорите поповолна можност за влез на пазарот.
Но, начинот на кој инвеститорите ќе ги искористат овие можности има свои специфики и ризици.
Два начина за вложување во бакар
Индивидуалните инвеститори имаат два основни начина да вложат во бакар како суровина.
Првиот е фондот „United States Copper Index Fund“, кој поседува фјучерс-договори за бакар во САД. Вториот е „Sprott Physical Copper Trust“, затворен инвестициски фонд кој поседува физички бакар. Двата фонда имаат различни карактеристики.
Кај „United States Copper Index Fund“, кој инвестира преку фјучерси, големите залихи на бакар во САД создаваат проблем.
Поради количествата складирани во земјата, цената на фјучерсите со пократок рок на испорака е пониска од цената на договорите со подалечен рок. Оваа состојба на фјучерсната крива е позната како контанго.
Кога фондот продава договор што истекува и купува нов договор со подолг рок, мора да плати повисока цена. Овој процес негативно влијае врз неговите приноси.
Неповолната форма на фјучерсната крива, заедно со надоместокот од 0,9 проценти, објаснува зошто фондот од почетокот на годината пораснал за околу 14 проценти, заостанувајќи околу три процентни поени зад фјучерсите на бакарот.
„Sprott Physical Copper Trust“ го нема истиот проблем, бидејќи поседува физички бакар. Но, фондот наплаќа повисок надоместок од 1,4 проценти, што делумно ги покрива трошоците за складирање на металот.
Дополнително, инвеститорите што ги вложуваат парите во овој фонд се откажуваат од можноста да заработуваат преку актуелните каматни стапки. За разлика од него, фјучерсниот фонд одржува значителен паричен биланс во краткорочни државни хартии од вредност за да ги покрие барањата за маргина и обезбедување.
Попустот на „Sprott Physical Copper Trust“ носи и можност и ризик
Една од потенцијалните можности, но и ризици, кај „Sprott Physical Copper Trust“ е тоа што неговата пазарна цена е околу 8,5 проценти пониска од нето-вредноста на неговите средства.
Ова не е невообичаено за затворените инвестициски фондови, вклучително и оние што поседуваат физичко злато и сребро.
Попустот ги одразува пошироките стравувања на инвеститорите во врска со пазарот, конфликтот на Блискиот Исток и инфлацијата, коментира Џон Чампалија, извршен директор на „Sprott Asset Management“.
Иако попустот може да изгледа привлечно, постои ризик пазарната цена никогаш да не се изедначи со нето-вредноста на средствата. Во поголемиот дел од своето постоење, „Sprott Physical Copper Trust“ се тргувал со попуст во однос на таа вредност.
„Годинава фондот воведе неколку можности за откуп, со цел да привлече инвеститори што сакаат да профитираат од разликата во цената“, вели Чампалија.
Една од опциите им овозможува на инвеститорите да ги заменат своите удели за готовина во износ од 95 проценти од нето-вредноста на средствата. Другата предвидува можност да добијат физички бакар, доколку можат да го исполнат минималниот праг од 100 тони.
Во практиката, првата опција ќе им биде достапна на повеќето инвеститори.
Двата фонда нудат начини за вложување во бакар за оние што сакаат да имаат корист од долгорочните проблеми со снабдувањето на пазарот.
Сепак, инвеститорите не треба да претпоставуваат дека заостанувањето на нивните приноси во однос на цената на бакарот автоматски ќе се намали. Напротив, постои можност разликата да стане уште поголема.
