Евтин авионски билет не значи секогаш и евтино патување. Цената што прва ќе ја видиме при пребарувањето често е само почеток, а откако ќе се додадат багажот, изборот на седиште и останатите дополнителни услуги, конечната сметка може значително да порасне. Токму затоа, споредбата на авиокомпаниите само според рекламираната цена на билетот не секогаш покажува кој превозник навистина е најповолен.
Истражување на порталот AirAdvisor, во кое биле анализирани 23 европски авиокомпании, се обидува да даде поинаква слика за реалната цена на летањето. Наместо да се споредуваат само цените на билетите, анализата го користи показателот RASK – приход по расположливо седиште и поминат километар. Во практична смисла, повисокиот RASK покажува дека авиокомпанијата во просек генерира повеќе приходи од патникот во однос на понудениот капацитет и растојанието, што во анализата се користи како индикатор за поскапо патување.
На самиот врв се наоѓа норвешкиот регионален превозник Widerøe со RASK од дури 0,32 евра. Сепак, оваа компанија тешко може директно да се споредува со големите европски превозници, бидејќи значителен дел од нејзината мрежа опфаќа специфични регионални линии и мали, оддалечени аеродроми во Норвешка.
Многу поинтересна е споредбата меѓу големите авиокомпании што секојдневно превезуваат милиони патници низ Европа. Меѓу нив, според анализата, највисок RASK има British Airways – 0,0888 евра. Веднаш зад британскиот превозник се Air France и Austrian Airlines со по 0,0850 евра, Lufthansa со 0,0845 евра и грчки Aegean Airlines со 0,0839 евра.
Тоа покажува дека патувањето со традиционалните авиокомпании во просек носи повисок трошок, но тука треба да се земе предвид и разликата во деловниот модел. Класичните авиопревозници често нудат поширока мрежа на конекции, трансферни летови преку големи европски центри и различна структура на услуги, па затоа најнискиот RASK не треба автоматски да се толкува како „најдобра авиокомпанија“, ниту највисокиот како најлоша.
На другиот крај од анализата се наоѓа име кое е особено добро познато и на македонските патници.
Wizz Air е најевтиниот авиопревозник меѓу анализираните европски компании, со RASK од 0,0433 евра. Разликата во однос на дел од традиционалните авиокомпании е речиси двојна. Според пресметките наведени во истражувањето, изборот на Wizz Air наместо Air France на просечна европска рута во одредени случаи може да значи заштеда и до околу 50 евра по лет.
Веднаш зад Wizz Air се easyJet со RASK од 0,0521 евра и Ryanair со 0,0556 евра. Така, трите најповолни позиции во анализата ги заземаат токму нискобуџетните авиокомпании, што во голема мера го потврдува моделот врз кој тие го изградија својот европски бизнис – ниска основна цена и дополнително плаќање на услугите што патникот ќе ги избере.
Интересен резултат има и Finnair. Со RASK од 0,0622 евра, финската компанија е најповолна меѓу традиционалните национални авиопревозници опфатени со анализата. Тоа може да биде важен податок за патниците кои не сакаат класичен low-cost модел, но сепак ја следат цената при изборот на авиокомпанија.
За македонските патници резултатот е особено интересен поради силното присуство на Wizz Air на македонскиот пазар. Нискобуџетните летови во изминатите години практично го променија начинот на кој се патува од земјава кон Европа. За многу семејства и млади патници веќе не е необично прво да се побара евтин лет, а дури потоа да се избере дестинацијата.
Сепак, тука се крие и најважната лекција од споредбата. Билет од 20 или 30 евра лесно може да стане значително поскап кога ќе се додадат кабински или чекиран багаж, избор на седишта, приоритетно качување и други услуги. Од друга страна, билетот кај традиционален превозник може уште на почеток да биде поскап, но во одредена тарифа да содржи дел од услугите што кај нискобуџетната компанија дополнително се наплаќаат.
Затоа, кога следниот пат ќе пребарувате лет, најдобрата споредба не е „колку чини билетот?“, туку „колку ќе ме чини целото патување откако ќе додадам сè што навистина ми е потребно?“
А според ова истражување, кога ќе се погледне пошироката слика, Wizz Air и натаму успева да го задржи она по што стана препознатлив на европскиот пазар – ниската цена.
