Во речиси секоја компанија постои еден интересен феномен кој ретко се споменува, а уште поретко се анализира. Состанокот завршува успешно, сите присутни се согласуваат со предложените идеи, планови и активности, никој нема дополнителни прашања, а атмосферата остава впечаток дека организацијата функционира совршено. Но само неколку минути подоцна, во ходникот, пред лифтот или на првото кафе, почнува сосема поинаков разговор.
Одеднаш се појавуваат забелешки кои не биле кажани на состанокот. Некој смета дека идејата е добра, но времето за реализација е нереално. Друг е убеден дека никој не ги прашал луѓето кои секојдневно работат со клиентите. Трет мисли дека повторно се воведува процес кој ќе ја искомплицира работата наместо да ја олесни. Интересно е што овие мислења најчесто не доаѓаат од луѓе кои сакаат да критикуваат по секоја цена, туку од оние кои најдобро ги познаваат проблемите на терен.
Во македонските компании одамна постои непишано правило дека е подобро да се премолчи отколку да се создаде непријатна ситуација. Многу луѓе не сакаат да изгледаат како да се противат на раководството, не сакаат да влезат во непотребна расправа или едноставно не веруваат дека нивното мислење навистина ќе промени нешто. Поради тоа, најискрените разговори не се водат таму каде што се носат одлуките, туку таму каде што нема формалности и хиерархија.
Проблемот е што секоја организација која слуша само согласување, со текот на времето почнува да живее во своја реалност. Колку е повисока позицијата на еден менаџер или директор, толку е поголема веројатноста до него да стигнуваат филтрирани информации. Не затоа што луѓето намерно кријат нешто, туку затоа што несвесно го кажуваат само она што сметаат дека е безбедно да се каже. Така се создава чувство дека сите се задоволни, дека сите се согласуваат и дека секоја нова иницијатива е одлично прифатена, додека вистинската слика останува во разговорите на кафе.
Најуспешните компании не се оние каде што сите мислат исто. Напротив. Тие се компании во кои луѓето се чувствуваат доволно сигурно да кажат кога нешто не е во ред. Понекогаш највредниот човек на состанокот не е оној што ќе ја пофали идејата, туку оној што ќе постави непријатно прашање и ќе укаже на ризик што никој друг не го забележал. Таквите луѓе често не се најгласни, но нивните забелешки знаат да заштедат илјадници евра, часови работа и многу нервози.
Затоа можеби најголемиот предизвик за секој менаџер денес не е како да организира повеќе состаноци, туку како да создаде средина во која луѓето ќе ја кажуваат вистината додека состанокот сè уште трае. Затоа што ако најдобрите идеи и најважните предупредувања остануваат на масата за кафе, тогаш организацијата губи една од своите највредни предности – искрената информација од луѓето кои ја живеат работата секој ден.
Можеби токму затоа најдобар показател за здравјето на една компанија не е колку луѓе зборуваат на состанокот, туку колкава е разликата меѓу она што се кажува во салата и она што се кажува на кафе. Кога таа разлика е мала, компанијата напредува. Кога е голема, проблемите најчесто веќе почнале да се таложат, само што сè уште никој не ги кажал на вистинското место.
С.Б.
