Заканата на Доналд Трамп за зголемување на царините за европските автомобили ја потврдува проценката на повеќето пратеници на ЕУ дека не може да му се верува.
Најновите закани со царини на американскиот претседател Доналд Трамп ги туркаат разговорите на ЕУ за спроведување на трансатлантскиот трговски договор од минатата година кон пресметка, објавува Политико.
Преговарачите од Европскиот парламент, земјите-членки и Комисијата ќе се состанат во среда за да се обидат да постигнат компромис во услови на продлабочен ќор-сокак околу тоа дали да се поддржи договорот, постигнат минатиот јули во голф-одморалиштето на Доналд Трамп во Шкотска, Тарнбери.
Многу земји-членки, предводени од Германија и нејзината моќна автомобилска индустрија, заедно со комесарот за трговија Марош Шефчовиќ, очајно сакаат конечно да го ратификуваат договорот.
Но, повеќето од левицата, предводени од претседателот на трговскиот комитет Бернд Ланге, го гледаат предупредувањето на Трамп од минатиот петок – дека ќе воведе царина од 25 проценти за европските автомобили – како потврда на нивниот став дека на американскиот претседател не може да му се верува.
„Ова го кажавме од самиот почеток и ќе продолжиме да го кажуваме: Тарнбери е лош договор и ние нема автоматски да го ратификуваме“, рече Кетлин Ван Бремпт, белгиска потпретседателка на трговскиот комитет и политички сојузник на Ланге.
Спогодбата со ракување беше преточена во заедничка изјава минатиот август, а земјите-членки на ЕУ го ратификуваа без измени во ноември.
Но, европратениците се спротивставија на претходните закани на Трамп за анексија на Гренланд – данска територија – и Ланге оттогаш ефикасно се позиционираше како паралелен трговски преговарач на ЕУ. Предводени од ветеран германски социјалдемократ, пратениците поддржаа дополнителни услови што би го одложиле договорот додека Трамп не ги укине царините за челик, не го суспендира ако го загрози територијалниот интегритет на ЕУ и не го прекине пред крајот на неговиот мандат. Без внатреевропски компромис, договорот ќе остане во неизвесност.
Во обид да го намали растечкиот притисок, Шефчовиќ се сретна со американскиот трговски претставник Џејмисон Грир во Париз во вторникот. Но, двете страни не успеаја да најдат излез по повеќе од еден час разговори. Лице запознаено со состанокот изјави за ПОЛИТИКО дека Грир не ја повлекол својата закана за воведување царина од 25 проценти на европските автомобили. Лицето сакало да остане анонимно бидејќи станува збор за приватни разговори.
Дипломатија во рамките на ЕУ
Најновиот напад на Трамп – кој исто така вклучуваше повлекување на повеќе од 5.000 војници од Германија – беше темпиран за да се изврши максимален притисок врз ЕУ за време на разговорите во среда.
Но, овој потег би можел дополнително да ги антагонизира пратениците и да ги приближи другите влади кон Франција, главниот поддржувач на ставот на Ланге, кој повикува на дополнителни заштитни мерки во договорот.
„Не треба да реагираме во жештината на моментот, но времето не може да биде полошо“, рече еден дипломат од ЕУ, кој зборуваше под услов да остане анонимен за да разговара за преговорите зад затворени врати.
„Пратениците речиси имаат поттик да се заострат, додека ние мора да останеме прагматични“, додаде дипломатот, осврнувајќи се на владите на земјите-членки на ЕУ.
Брисел ги повикува преговарачите да застанат зад договорот – и Трамп да го почитува.
„Го имаме договорот, а неговата суштина е просперитет, заеднички правила и сигурност“, изјави претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, пред новинарите на самитот ЕУ-Ерменија во Ереван во вторник.
Иако ЕУ е во „последните фази од спроведувањето на преостанатите царински обврски“, додаде таа, „САД имаат обврска… каде што усогласеноста со договорениот плафон сè уште не е завршена“.
ЕУ ќе го заврши својот дел од договорот само кога ќе стапи во сила законодавството за спроведување кое конечно ќе ги елиминира царините за американските произведени стоки. САД веќе се обврзаа на широк плафон од 15 проценти – а заканата на Трамп за царини за автомобили е во спротивност со таа обврска.
Сепак, мантрата на Комисијата дека „договорот е договор“ е доведена во прашање поради самата брзина на промените од Тарнбери. Клучно е што правната основа на договорот и способноста на Трамп да дискриминира трговски партнери на Америка се ослабени со одлуката на Врховниот суд на САД во февруари со која се укинати повеќето од неговите првични царини.
„Лекцијата од склучувањето на овој договор е дека договор денес не е нужно договор утре, и тоа е фундаменталната тешкотија за мене“, изјави за Политико белгискиот министер за надворешни работи Максим Прево, кој е задолжен за трговската политика.
Забрзување на процесот
Иако Ланге собра парламентарно мнозинство за амандманите што сега се на преговарачката маса, тој се соочува со предизвик од Манфред Вебер, лидер на Европската народна алијанса (ЕПП), најголемата група во Европскиот парламент, која е за договор.
Вебер го поддржува оригиналниот договор и дури размислува да го стави на гласање уште во јуни.
„Од наша страна, преговорите треба брзо да се завршат за да може договорот конечно да стапи во сила“, изјави Вебер за Политико по заканите на Трамп во петокот. „Нашите компании не можат да си дозволат продолжена неизвесност“.
