Куферите се пакуваат, но сметките веќе ги кочат плановите. Дел од граѓаните ќе отпатуваат за Велигден по цени што ги паметат од лани, но кога ќе дојде ред за летниот одмор – приказната нагло се менува.
Туристичките агенции веќе чувствуваат пресврт. Телефоните ѕвонат, интерес има, но прашањата се исти: дали е безбедно, дали ќе поскапи уште, дали да се чека. Во позадина стои неизвесноста од случувањата на Блискиот Исток и растот на трошоците за транспорт, што директно ги погоди најпопуларните дестинации како Турција, Египет и Дубаи.
Аранжманите за овие земји почнаа да се откажуваат. Не масовно панично, туку постепено, тивко. Луѓето едноставно се премислуваат.
„Ќе одиме некаде поблиску, посигурно“, е логиката што сѐ почесто се слуша.
И така, картата на патувања се прецртува.
Најголем бенефит од ова го имаат европските дестинации. Грција останува класика – блиску, познато, со чувство на сигурност.
Будимпешта се враќа како фаворит за кратки патувања, со комбинација од историја и релаксација. Венеција и Милано повторно се на врвот кај оние што сакаат урбано бегство, а бањите во Србија се избор за оние што бараат мир и терапија, а не авантура.
Од туристичките агенции велат дека Велигден ќе помине без ценовен шок. Аранжманите се веќе договорени, калкулациите направени порано, и тука нема простор за импровизација.
Практично, кој резервирал – добил цена како што била. И тоа е ретка добра вест во момент кога сѐ друго оди нагоре.
Но летото… тука веќе никој не ветува ништо.
Цените на авиобилетите растат, горивото е поскапо, логистиката станува сѐ покомплицирана.
Туристичките работници предупредуваат дека ова неминовно ќе се прелее врз крајната цена. Некои аранжмани веќе бележат зголемување, други се очекува да поскапат во наредните месеци. Колку точно – зависи од дестинацијата, но трендот е јасен.
Познавачи на туризмот велат дека се создава нов модел на однесување кај патниците. Наместо далечни и „егзотични“ дестинации, се бираат поблиски и предвидливи патувања. Не затоа што луѓето не сакаат да патуваат, туку затоа што сакаат да знаат што ги чека. Сигурноста, барем ова лето, станува поважна од луксузот.
Има и друг момент. Буџетот.
Семејствата веќе не гледаат само цена на аранжманот. Гледаат колку ќе потрошат таму, дали има дополнителни трошоци, дали вреди ризикот.
Еден дел од граѓаните дури размислуваат да го скратат одморот или да го одложат. Други, пак, одат на сигурно – апартман во Грција, автомобил, без авион, без изненадувања.
Агенциите се обидуваат да се прилагодат. Нудат повеќе европски тури, комбинирани пакети, попусти за рани резервации. Но и тие се свесни дека ова лето нема да биде исто како претходните. Пазарот се менува, навиките исто.
Интересно е што, и покрај сѐ, желбата за патување не опаѓа. Луѓето сакаат да излезат, да сменат средина, да „избегаат“ барем на неколку дена. Само што сега тоа го прават со повеќе калкулација, со повеќе двоумење.
Еден туристички работник кратко го сумира: „Патувањата не се откажуваат. Само се премислуваат.“
И токму тука е суштината. Велигден ќе помине мирно, по старо сценарио. Летото – веќе друга приказна. Малку поскапа. Малку понеизвесна. И многу повеќе зависна од тоа што ќе се случува надвор од туристичките брошури.
Б.З.М.
