Американските и странските претставници, аналитичарите и инвеститорите почнаа да се надеваат дека турбулентните промени во трговската политика на САД од минатата година се завршени. Сега тие се соочуваат со обновена неизвесност по одлуката на Врховниот суд на САД минатата недела да ги блокира клучните делови од царинските планови на американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот последователен предлог за значителни давачки во обид да се најде решение, објавува „Reuters“.
Потсетувајќи се на првите месеци од 2025-та година, кога царинските предлози на администрацијата се чинеше дека се менуваат во еден миг, сликата за тоа кои стоки ќе бидат предмет на царини, по кои стапки и од кои извозници, повторно е нејасна. Бизнисите, чии претставници во многу случаи мислеа дека пронашле функционален пристап кон повисоки царини, сега ќе мора да одлучат дали да ги променат своите планови за цени, да брзаат да ги надополнуваат залихите додека царините се во застој и можеби да ги одложат плановите за вработување додека не се разјасни ситуацијата.
„Ако ова ја наруши целата рамнотежа на која се навикнати луѓето во трговијата… ќе има превирања. Сакате да ги знаете правилата на патот пред да влезете во автомобилот. Истото е и со трговијата и инвестициите. Луѓето „сакаат да работат. Тие не сакаат да се вклучуваат во тужби“, рече претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, за Си-Би-Ес, изразувајќи надеж дека сите последователни американски царински планови ќе бидат „доволно добро осмислени за да не се соочиме повторно со никакви предизвици и дека предлозите ќе бидат уставни“.
Со одлука од шест наспроти три, Врховниот суд во петокот ги поништи повеќето царини што ги воведе Трамп минатата година, утврдувајќи дека законот за вонредни состојби што тој го повика не дозволува да се воведат царини. Користејќи различен закон, Трамп објави глобална царина од прво 10%, а потоа 15%, што би можела да трае пет месеци додека администрацијата бара потрајни решенија.
Грегори Дако, главен економист во „EY-Parthenon“, рече дека иако компаниите пронашле начини да се справат со минатите царини, неизвесноста околу трговската политика никогаш не исчезнала и ќе продолжи да влијае врз деловните одлуки.
„Гледаме екстремна нестабилност низ земјите и производите. Ситуацијата е сè уште многу неизвесна. Невозможно е да се планира. Слушате дека тарифите се укинати и се прашувате како да ги вратите парите. Неколку часа подоцна, тарифите се 10%… Следниот ден, тие се 15%… Недостатокот на стабилна рамка е лош за бизнисот, за вработувањето, за инвестициите“, додаде тој.
Чувството дека конфузијата од 2025-та година почнува да се распрснува беше широко распространето. Централните банкари на Федералните резерви, на пример, беа убедени дека влијанието на тарифите врз инфлацијата ќе се намали.
Тоа може да остане точно, но ситуацијата е понестабилна бидејќи администрацијата разгледува различни тарифни стратегии чие развивање може да потрае со месеци, со веројатни правни предизвици во секоја фаза.
Увозните тарифи може да се намалат на краток рок, но потоа повторно да се зголемат на неодредено време додека Трамп се обидува да ги реплицира стапките за кои судот вели дека претседателот не може да ги наметне со извршна наредба, користејќи разни закони кои може да бараат посебни прегледи или дури и конгресна акција.
Важноста на ваквите процедурални заштитни мерки за создавање здрава политика беше истакната од судијата Нил Горсач во несогласно мислење за судот. Тој рече дека за да се усвои законодавниот процес, предлозите „мора да имаат толку широка поддршка… што ќе бидат одржливи, дозволувајќи им на обичните луѓе да го планираат својот живот на начин што не е можен кога правилата се менуваат секој ден“.
Важноста на сигурноста често ја споменуваа претставници на ФЕД минатата година. Тие рекоа дека брзите промени во трговијата, имиграцијата и другите политики го отежнале предвидувањето на економијата и се чини дека предизвикале бизнисите да се воздржат од одлуки за вработување и инвестирање.
