Најновите проекции на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) за 2026-та година покажуваат тивко, но исклучително значајно поместување во економскиот центар на гравитација во Европа.
Според податоците за номиналниот БДП по земји, Романија се позиционираше точно во средината на европскиот ранг – пред Чешка, Грција, Португалија, Финска, Унгарија, па дури и Луксембург, а само малку зад Данска.
За земја која пред една деценија беше перцепирана како периферија на европската економија, ова претставува историски чекор напред.
Бројки што ја менуваат перцепцијата
Според проекциите на ММФ, номиналниот БДП на Романија треба да достигне околу 445 милијарди долари во 2026-та година, ставајќи ја земјата во горната средна класа на европските економии. Ова ја става Романија пред:
Чешка (417 милијарди долари)
Португалија (365 милијарди долари)
Финска (336 милијарди долари)
Грција (305 милијарди долари)
Унгарија (270 милијарди долари)
Луксембург (108 милијарди долари)
и доаѓа веднаш зад Данска, чиј БДП се проценува на околу 500 милијарди долари.
Во исто време, Полска, со проектирани 1.110 милијарди долари, останува јасен лидер во Централна и Источна Европа, но сè повеќе изгледа како модел што Романија сега систематски го следи.
„Следната Полска“
Како што наведува авторот на анализата што ја придружува оваа графика, растот на романската економија со години го следи растечкиот апетит на инвеститорите. Проширувањето на индустриската база, растот на ИТ секторот, зголемувањето на домашната потрошувачка и зголемената интеграција во европските вредносни синџири создаваат услови за долгорочно забрзување на развојот.
„На Полска ѝ беа потребни две децении за да стигне до таму каде што е денес, но се чини дека Романија конечно влезе во истиот пат на развој“, вели аналитичарот.
Со други зборови, Романија повеќе не се смета за транзициска економија, туку за нова централноевропска економија на раст.
Големата слика: Западот сè уште доминантен, но Истокот стигнува
Податоците на ММФ покажуваат дека Западна Европа сè уште сочинува околу 40% од вкупниот европски БДП, но промените во рамките на континентот стануваат сè повидливи.
На врвот остануваат:
Германија (5,328 милијарди долари)
Обединето Кралство (4,226 милијарди долари)
Франција (3,559 милијарди долари)
Италија (2,702 милијарди долари)
Сепак, токму во средината на табелата е видлива најдинамичната промена: Полска, Романија, Чешка и други земји во регионот постепено ја менуваат економската карта на Европа.
Зошто е ова важно?
Номиналниот БДП не е совршена мерка за животниот стандард, но е клучен индикатор за економската маса, инвестицискиот потенцијал и политичката тежина на земјата.
За Романија, приклучувањето кон „средната лига“ на европски економии значи:
– поголема привлечност за странски инвестиции
– поголема тежина во европските економски политики
– посилна преговарачка позиција во рамките на ЕУ
– и постабилна основа за долгорочен раст на животниот стандард
Тивка промена на европската економска карта
Доколку овие трендови продолжат, Европа во наредната деценија нема да биде поделена само на „богатиот Запад“ и „сиромашниот Исток“. Сè повеќе ќе личи на континент со силен централноевропски појас на раст, во кој Романија има амбиција да стане она што е Полска денес, регионален економски столб.
А податоците на ММФ покажуваат дека ова повеќе не е само амбиција, туку процес што веќе е во тек.
