Европската централна банка (ЕЦБ) започнува реформа на европскиот банкарски надзор за да ги намали административните оптоварувања и да се фокусира повеќе на клучните ризици без да се загрози стабилноста на банкарскиот систем, според блог пост на претседателката на Надзорниот одбор на ЕЦБ, Клаудија Бух, и членката на одборот, Шерон Донери.
Реформата е наведена во извештајот „Поедноставување на надзорот, зачувување на отпорноста“, објавен на 11 декември. Таа го надополнува извештајот на Работната група на високо ниво, која предлага 17 препораки за промени во регулаторната и надзорната рамка на ЕУ.
Законодавните промени бараат време, но мерките можат да се воведат сега во рамките на постојното законодавство, се истакнува во публикацијата. Главниот фокус е на зголемување на ефикасноста, појасна комуникација со банките и подобро насочување на најзначајните ризици.
Во центарот на реформата е Процесот на надзорен преглед и евалуација (SREP), што е годишна „проверка на здравјето“ на секоја банка. Во текот на изминатите две години, процесот е поедноставен преку поцелни проценки и подобра координација меѓу надзорните тимови.
Една од клучните промени се однесува на таканаречените проценки за соодветност и способност – проверки дали членовите на управните тела се соодветни за нивните позиции. Овие проценки сочинуваат околу 50 проценти од сите надзорни одлуки на ЕЦБ. Просечното време на обработка е намалено од 109 дена во 2023-та година на 97 дена во 2024-та година, а случаите на обновување на мандатите, кои сочинуваат околу 10 проценти од сите проценки, ќе бидат дополнително забрзани, објаснува публикацијата.
Во областа на стрес тестовите (супервизорски симулации на тешки економски сценарија), ЕЦБ и Европскиот банкарски орган работат на намалување и стандардизирање на користените податоци. За време на стрес тестот во 2025-та година беа спроведени над 2.200 проверки на квалитетот на податоците, при што околу 40 проценти од нив беа чисто технички усогласувања со редовното известување.
Реформата, исто така, вклучува воведување на забрзана постапка за одобрување на откуп на акции со низок ризик, во кој банките ги откупуваат своите акции. Новиот пристап ќе се применува од јануари 2026-та година.
Промени се предвидуваат и во одобрувањето на моделите за внатрешен ризик, кои ги користат околу 70 од 113 банки директно надгледувани од ЕЦБ. Секоја година се донесуваат околу 100 одлуки за да се направат значајни промени во овие модели, при што новиот пристап има за цел побрзи и повеќе ориентирани кон ризик одобрувања.
Клаудија Бух и Шерон Донери, исто така, нагласуваат дека реформата не претставува дерегулација, туку има за цел поефикасен надзор за да се обезбедат отпорни банки и стабилен финансиски систем во променлива средина.
