Британскиот премиер Кир Стармер им вети на британските гласачи дека ќе ја поправи дупката во британската економија што ја остави Брегзит, но Брисел се чини дека има доволно проблеми за да го стори тоа.
Денови откако беа откриени мрачните перспективи за раст на Велика Британија во буџетот на земјата, премиерот одржа два говора. Во нив, тој вети поблиски врски со Европската унија (ЕУ) и го подигна својот контакт со блокот.
„Треба да изградиме поблизок однос со ЕУ и треба да бидеме зрели во врска со тоа за да прифатиме дека тоа ќе бара компромис“, рече Стармер, цитиран од „Politico“.
Сепак, европските лидери се преокупирани со војната во Украина и сопствените домашни економски предизвици. Постои растечки скептицизам за тоа колку простор има британскиот премиер за маневрирање.
Политичките црвени линии на Стармер, без царинска унија, без единствен пазар и без враќање на слободно движење на луѓе, остануваат на сила, а британските министри нагласија дека враќањето кон полноправно членство во ЕУ останува надвор од агендата.
Дури и постојната програма за „ресетирање“ на Стармер со ЕУ, која има за цел да се повлече од некои од потешките аспекти на договорот за Брегзит на Борис Џонсон, не оди целосно според планот. Притисокот за приклучување кон шемата за заем за оружје „SAFE“ на ЕУ пропадна минатата недела откако двете страни не успеаја да се договорат за износот на парите што Велика Британија ќе ги плати.
Прашањето колку треба да придонесе Велика Британија го спречува практичното спроведување на речиси целото ресетирање, според дипломат од ЕУ кој зборуваше под услов на анонимност.
И покрај многуте разговори во Лондон за поблиски врски, форумот за ставање нови прашања на дневен ред ќе биде самитот ЕУ-Велика Британија закажан за следната година. Сè уште не е одреден точен датум.
„Никој тука сè уште не зборува за следниот самит. Не велам дека нема да се случи, само е прашање на време“, рече друг дипломат од ЕУ.
Проблемот за Стармер е што неговиот постоечки план за обновување на врските со ЕУ веројатно нема да го промени темпото на економскиот раст на неговата земја. Економистите во Центарот за европски реформи проценуваат дека пакетот за реструктуирање на владата, доколку се спроведе целосно, се проценува дека ќе чини помеѓу 0,3% и 0,7% од БДП на Велика Британија во текот на една деценија.
Во меѓувреме, академиците од Банката на Англија и Универзитетот Стенфорд проценуваат дека економскиот удар од Брегзит би можел да достигне 8% од бруто домашниот производ (БДП) во сличен период.
„Впечатливо е колку често канцеларот и премиерот сега се жалат на цената на Брегзит без да дадат никакви предлози за промена на статус кво“, вели Џоел Рајланд, истражувач во тинк-тенкот „Британија во Европа што се менува“. Но, тој вели дека ниту еден политичар не би бил толку смел да го прекрши манифестот за Брегзит.
Еден британски владин претставник нагласи дека црвените линии на лабуристите остануваат на сила, но додаде: „Не мислиме дека сè уште сме ги достигнале тие црвени линии“.
Неподготвеноста на лабуристите да зборуваат за Брегзит произлегува од стравот да не ги вознемират несигурните гласачи за напуштање што партијата се обидуваше да ги придобие на последните избори. Но, тоа почна да се менува во текот на летото.
Томас-Симондс, министерот одговорен за ресетирање на односите со ЕУ, започна тирада во говор организиран од десничарскиот „Spectator“. На изненадување на поддржувачите на Даунинг стрит, нападите имаа добар одек, повлекувајќи линија помеѓу агендата на владата и онаа на крајно десничарскиот лидер на „Reform UK“, Најџел Фараж, долгогодишен Брегзитер кој доминираше во анкетите на јавното мислење, и лидерката на конзервативците Кемри Баденох.
Ова ги охрабри Стармер и неговиот тим. Канцеларката за финансии Рејчел Ривс зборуваше на конференцијата на Лабуристичката партија во Ливерпул за економските придобивки од подобрената прекугранична мобилност.
Иако новата реторика сè уште не е поткрепена со промена на политиката, постојат знаци дека некои од блиските сојузници на Стармер почнуваат да размислуваат пошироко. Повторното приклучување кон царинската унија на ЕУ наводно било покренато како опција од економскиот советник на Стармер пред објавувањето на буџетот, но било одбиено.
„Дефинитивно има луѓе кои долго време се залагаат за ова“, рече извор запознаен со владините дискусии.
Притиснат од можноста Велика Британија да аплицира за повторно приклучување кон царинската унија, министерот за здравство Вес Стритинг не ја исклучи експлицитно идејата, но нагласи дека политиката на владата е за „нови партнерства и нови односи, а не за повторно преговарање за минатото“.
Доколку Стармер избере ризичен обид да го отфрли манифестот за Брегзит со цел повторно да се приклучи кон царинската унија, дипломатите велат дека дури и тоа веројатно нема да биде брзо решение за проблемите на земјата.
