Македонскиот министер за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, и неговата бугарска колешка, Велислава Петрова-Чамова, остварија билатерална средба на маргините на Меѓународната министерска конференција за Коридорот 8 во Софија. Иако средбата беше оценета како конструктивна и помина во позитивен дух, таа уште еднаш ја потврди реалноста – позициите на Скопје и Софија во однос на македонските евроинтеграции остануваат значително оддалечени и без суштински напредок.
Средбата, која беше иницирана од македонска страна преку официјална дипломатска нота со цел деблокирање на процесот, послужи како нов обид за отворање на каналите за комуникација по подолг период на „остра реторика“ меѓу двете држави.
Сепак, изјавите по разговорот јасно покажаа дека двете страни цврсто стојат на своите добро познати позиции.
Бугарската министерка Велислава Петрова-Чамова по средбата изјави дека Бугарија ја поддржува европската перспектива на Македонија, но потенцираше дека најдобрата гаранција за тоа е целосното исполнување на обврските преземени со преговарачката рамка од 2022 година.
Таа нагласи дека Софија нема нови услови, но истовремено побара конкретна „временска рамка“ и рок до кога Скопје планира да ги спроведе уставните измени за вклучување на бугарите во Уставот. Во однос на барањата на македонската Влада за некакви гаранции дека процесот нема да биде подложен на нови вета, Петрова-Чамова децидно одговори дека пристапниот процес има јасни правила и ниту една земја членка не може да дава такви гаранции во оваа фаза.
Од друга страна, министерот Тимчо Муцунски отворено призна дека меѓу двете страни постои висок степен на недоверба, која од македонска перспектива е резултат на лошото искуство со постојаните билатерални барања и недостигот на предвидливост во процесот на интеграција.
Муцунски повтори дека македонските позиции се апсолутно јасни – националниот идентитет и јазикот не можат да бидат предмет на преговори. Тој истакна дека стратешки интерес и на самата Бугарија е Македонија да се движи напред кон ЕУ, но патот мора да биде заснован на реални копенхашки критериуми и заслуги, а не на континуирани условувања кои го фрустрираат македонското општество.
И покрај длабоките политички несогласувања за ЕУ, единствената тема каде што беше забележан синхронизиран јазик беше инфраструктурниот Паневропски Коридор 8. Двајцата министри се согласија дека неговата целосна реализација има клучно геостратешко, безбедносно и економско значење за целиот регион, особено во контекст на актуелните геополитички предизвици во Европа.
Иако средбата во Софија не донесе политички пробив, таа сепак го скрши мразот во директната комуникација. Муцунски и Петрова-Чамова најавија дека дијалогот меѓу двете министерства ќе продолжи и во иднина, но јасно е дека патот до компромис останува долг и неизвесен.
