Си заминувате од Македонија убедени дека ќе се прилагодите без мака, сепак, Данска е во Европа, луѓето се луѓе, а светот одамна стана глобално село. Но, само што ќе слетате во Копенхаген, сфаќате дека адаптацијата нема да биде така едноставна.
Првото нешто што ќе го почувствувате во Данска е една необична, речиси непозната дистанца. Иако Данците се љубезни и секогаш спремни на пристојна насмевка и површна комуникација, длабоките разговори и непосредните контакти, толку типични за македонската култура – едноставно ги нема.
Македонците кои живеат таму велат дека е чудно да се навикнеш на тоа дека комшијата нема да те викне на кафе, ниту ќе те праша нешто повеќе од најосновното.
„Нема лоша намера во нивната резервираност, тоа е само различна култура“, вели Аника Ангеловска, Македонка која веќе 5 години живее во Орхус.
Сепак, додава таа, на почетокот се чувствуваш како да постои некој невидлив ѕид кој не можеш да го пробиеш.
„Мораш да се помириш дека блискоста доаѓа полека, ако воопшто и дојде“.
За многумина, следен голем шок е храната. Македонецот кој е навикнат на бурекот, ќебапите и топлите, миризливи печива од локалните пекари во Скопје, во Данска ќе наиде на сосема друга гастрономска реалност.
Храната е базирана на ржан леб, риба и ладни сендвичи, кои за еден просечен Македонец делуваат како нешто што повеќе личи на предјадење отколку на главен оброк.
„Првите месеци ми беше ужасно тешко“, вели Бранислав Антовски, кој неодамна се преселил во Копенхаген. „Не знаев како можат да јадат ваков тврд леб и студени ручеци. Но, човекот на сè се навикнува. Сега веќе почнав да уживам и во тоа“.
Работниот ден е уште една приказна за себе. Сè е прецизно и совршено организирано. Македонската спонтаност, каде често нешто се решава во последен момент, тука не постои. Работата почнува и завршува точно во минута, што првично е одлично, но потоа станува монотоно за луѓето кои се навикнати на динамика и на флексибилност.
„На почеток ти е одлично затоа што знаеш кога точно завршуваш со работа, но со текот на времето сфаќаш дека таа строга рутина може да те задуши“, вели Антовски.
А за климата и временските услови никој не е сосема подготвен. Данска е земја на дождови, ветер и сивило, па сончевите денови се ретки и секогаш дочекани со посебна радост.
Македонците признаваат дека брзо почнуваат да им недостигаат дури и летните горештини кои некогаш ги избегнувале во татковината.
Сепак, покрај сите овие културолошки и секојдневни разлики, Македонците кои живеат во Данска признаваат дека животот таму има свои посебни убавини и предности.
„После одредено време, почнуваш да ја гледаш убавината и во возењето велосипед по дождливи улици и во нивната точност и прецизност“, вели Аника. „На крајот, и тие мали работи што на почетокот ти изгледале тешки, стануваат прифатливи и дури привлeчни“.
А кога ќе сретнеш Македонец на улица, тоа е веќе празник – момент кога повторно ќе почувствуваш нешто што во Данска ретко го имаш: блискост и топлина во средина каде сите се држат на растојание.
„Колку е тешко да си Македонец во Данска? Зависи од тебе“, заклучува Игор. „Некои ќе се адаптираат за неколку недели, а некои можеби никогаш. Но, без разлика колку си адаптиран, секој од нас ќе има барем еден момент кога ќе си рече: ова навистина не го очекував. И токму тој момент ќе ти даде сила да продолжиш понатаму“.
Б.З.М.
