Со наближувањето на ноември, во скопските населби и приградските села сè поактуелна станува продажбата на огревни дрва што се веќе исечени и исцепени, подготвени директно да завршат во печката.
Купувачот не мора да бара човек со моторна пила, да плаќа за цепење или со денови да се мачи со редење крупни трупци. Плаќа, му ги носат и работата е речиси завршена.
Оваа можност особено им одговара на пензионерите, кои немаат сила сами да ги подготвуваат дрвата за зимата, но и на семејствата што немаат време да се занимаваат со сечење и цепење.
Цените, меѓутоа, не се баш за радување. Според актуелните податоци за октомври, во приватните стоваришта огревното дрво најчесто се продава по 4.500 до 5.000 денари за просторен метар, а има понуди што достигнуваат и 5.500 денари. Кај ЈП „Национални шуми“ цените се пониски, околу 3.100 денари за бука и 3.200 денари за даб, но превозот и дополнителната обработка може да ја зголемат конечната сметка.
Кај целосно подготвените дрва најважно е што точно влегува во договорената цена. Едно е трговецот да ги донесе дрвата исечени на парчиња од 30 или 40 сантиметри, а сосема друго да ги донесе и исцепени, истоварени пред куќата.
„Мене не ми требаат трупци, туку дрва што веднаш можам да ги ставам во шпоретот“, е типичното барање на купувачите што сакаат да ја избегнат дополнителната работа.
За постарите граѓани ова не е мала работа. Дури и кога дрвата се платени и донесени, следуваат неколку дена мака доколку треба да се најде човек за сечење, па друг за цепење. Некои мајстори наплаќаат по количина, други според потрошеното време, а проблем е и да се најде слободен термин.
Затоа дел од купувачите претпочитаат да платат повеќе за готов огрев.
Економистите посочуваат дека при ваквата набавка не треба да се споредува само основната цена на дрвото, туку вкупниот трошок до моментот кога тоа ќе биде подготвено за користење. Во пресметката влегуваат превозот, сечењето, цепењето и евентуалното редење.
На пример, ако домаќинство купи шест просторни метри дрва по 4.800 денари, основниот трошок изнесува 28.800 денари. Ако за готови, исечени и исцепени дрва добие понуда од 5.500 денари за истата мерна единица, разликата би изнесувала 4.200 денари за целата количина.
Познавачите на пазарот со огревно дрво укажуваат и на уште еден проблем. Купувачите често не прават разлика меѓу просторен и полн кубен метар, а токму тука може да настанат недоразбирања околу количината.
Затоа, пред плаќањето треба да се утврди како се мери дрвото и дали во цената се пресметани сите услуги.
Не е сеедно ниту колку се суви дрвата. Свежо исечената бука или даб има повеќе влага, потешко гори и дава помалку корисна топлина. За купувачите што набавуваат огрев кон крајот на октомври, ова е особено важно бидејќи грејната сезона практично веќе започна.
Најчесто се бараат парчиња приспособени за обични шпорети на дрва, камини и печки за парно греење. Сепак, должината на дрвата треба однапред да се договори, бидејќи секое дополнително кратење носи нова работа.
Пензионерите што живеат сами имаат и дополнителна грижа. Дури и готовите дрва треба некој да ги внесе во подрум, гаража или шупа. Некои купувачи затоа бараат и услуга за редење, наместо само истовар пред капијата.
А како што температурите ќе почнат да паѓаат, така ќе расте и брзањето да се обезбеди огрев. За оние што сè уште немаат купено дрва, најважно останува едно: да знаат колку точно ќе платат и што ќе добијат за тие пари.
Зашто, кога дрвата веќе ќе бидат истоварени пред куќата, доцна е за договарање кој требало да ги исече, а кој да ги исцепи.
Б.З.М.