ЖИВОТОТ ВО БРОЈКИ

Колку навистина ви останува од платата кога ќе ги пресметате и годишните трошоци

Ако по плаќањето на сметките и редовните набавки ви остануваат 8.000 денари, тоа не значи дека сите можете да ги потрошите. Дел од нив можеби веќе се наменети за регистрацијата на автомобилот, училишниот прибор или осигурувањето што ќе ги платите подоцна.

Домашниот буџет најчесто го пресметуваме од плата до плата. Ги собираме храната, струјата, водата, телефонот, превозот и ратите. Ако остане нешто, сметаме дека месецот сме го завршиле успешно.

Но годината има трошоци што не пристигнуваат секој месец. Кога нема да ги вклучиме во пресметката, парите што изгледале како вишок лесно исчезнуваат со една поголема уплата.

Месечниот остаток не е исто што и слободни пари

Да земеме пример четиричлено домаќинство со вкупни приходи од 80.000 денари, кое за редовните месечни потреби троши 72.000 денари. На прв поглед, му остануваат 8.000 денари.

Следниот чекор е да ги запише трошоците што ги очекува во текот на годината, но не ги плаќа секој месец.

Повремен трошокПример за годишен износМесечно издвојување
Регистрација и задолжително осигурување на автомобилот15.000 денари1.250 денари
Сервис и фонд за гуми18.000 денари1.500 денари
Училишен прибор и опрема12.000 денари1.000 денари
Осигурување на домот3.600 денари300 денари
Подароци и прослави12.000 денари1.000 денари
Вкупно60.600 денари5.050 денари

Износите се претпоставки за пример-пресметка на Денар, а не проверени пазарни цени или статистички просеци. Секое домаќинство треба да ги замени со своите трошоци. Не треба повторно да се додаваат ставки што веќе се вклучени во редовниот месечен буџет.

Кога ќе ги распоредиме овие обврски низ годината, од првичните 8.000 денари остануваат 2.950 денари месечно.

Во примерот сè уште нема издвојување за одмор, замена на апарати или итни случаи. Ако семејството сака дополнително да одвојува 2.000 денари месечно за непредвидени трошоци, слободниот остаток би се намалил на 950 денари.

Зошто и две плати можат да бидат малку

За контекст, според Државниот завод за статистика, просечната нето-плата за август 2026 година изнесувала 48.733 денари. Тоа е национален просек, а не приход што го добива секој вработен.

Денар претходно ја обработи и пресметката колку основните трошоци го оптоваруваат семејството со две плати. Но за сопствената финансиска состојба е потребен уште еден чекор, покрај редовните трошоци, да се пресметаат и обврските што доаѓаат повремено.

Притоа, две семејства со ист приход можат да имаат сосема различен буџет. Едното живее во сопствен стан без кредит, а другото плаќа кирија или рата. Товарот на домувањето го разгледавме и во анализата колку просечни плати се потребни за купување стан во Скопје.

Како да ја направите сопствената пресметка

Погледнете ги банкарските изводи и сметките од последните 12 месеци. Издвојте ги поголемите расходи што не се повторуваат секој месец и проценете кои повторно ќе ги имате.

Вкупниот очекуван годишен износ поделете го на 12. Така добивате месечна сума што треба да ја планирате, дури и кога тој месец немате таква уплата.

Ако обврската пристигнува порано, а сè уште немате издвоени пари, потребниот износ поделете го со бројот на месеци што остануваат до плаќањето.

При проверката погледнете ги и претплатите што автоматски се наплаќаат, а можеби веќе не ги користите. Тоа нема да го реши секој недостиг во буџетот, но ќе покаже дали плаќате нешто без да добивате соодветна корист.

Вистинскиот остаток од платата се гледа кога ќе ги пресметате и обврските што допрва ќе пристигнат. Тогаш станува појасно колку можете да потрошите денес, а колку треба да оставите за следните месеци.

„Животот во бројки“ е серијал на Редакцијата на Денар за трошоците и финансиските одлуки во секојдневието.