Многу е напишано и дополнително ќе биде напишано за развојот на вештачката интелигенција. Сепак, една компанија што се занимава со неа извршила еден вид криминал, и поради ова, неодамна беше цел на тужби и напади.
Дотичната компанија е Anthropic, основана во 2021 година во Сан Франциско. Едноставно кажано, тие ги развиваат безбедносните својства на вештачката интелегенција и врз основа на тоа истражување, пласираат на пазарот безбедни модели за јавна употреба.
Да, звучи комплицирано и е, особено за лаиците, но суштината е дека тие работат многу сериозна и исклучително профитабилна работа. Затоа двата гиганти инвестираа многу пари во компанијата „Антропик“. „Амазон“ им даде 4 милијарди за развој на бизнисот, а неизбежниот „Гугл“ 2 милијарди долари. Кон крајот на минатата година, беше објавено дека Anthropic има проценета пазарна вредност од огромни 350 милијарди долари.
Така се случува во познатата Американска Силиконска долина, технолошка мека, каде што милијарди циркулираат како деца што разменуваат сликички. И токму затоа на никој не му требаше она што медиумите го објавија овие денови – дека компанијата Антропик купила помеѓу 500.000 и два милиони книги, а потоа ги уништила.
Како да се нахрани чудовиште
Уште порано, компанијата имаше проблеми со тужби, бидејќи користела авторски дела достапни на Интернет без дозвола, заради развој на своите програми. Сепак, откривањето на уништувањето на книгите беше последната капка. За да ги нахранат своите програми, сега стана јасно, тие не само што го користат вкупното знаење и труд на човештвото достапни „онлајн“. Тие исто така физички ги уништуваат и ги хранат своите чет-ботови на тој начин, а потоа ги фрлаат книгите во ѓубре.
Аферата прв ја откри „Вашингтон пост“, кој објави дека „Антропик“ потрошил десетици милиони долари за купување на употребувани книги. Потоа биле сечени, скенирани и претворени во отпадна хартија. Тој отпад бил продаван на компании за рециклирање, што е уште една мала придобивка.
Она што беше откриено во тужбите што следеа против Антропик беше колку брзо и ефикасно ги уништиле книгите. Веднаш по сечењето и скенирањето, книгите брзо се претвораат во хартиена каша со машини за сечење, така што сите траги од нив се губат. Книгите, патем, биле купени во антикварници и бувљак пазари низ САД.
Уништувањето на книгите физички, кое било наречено „Панамски проект“, било наречено и обид за деструктивно скенирање на сите книги во светот во интерните документи на Антропик.
„Не сакавме да се знае дека работиме на ова“, се вели во документот објавен од медиумите. Тие биле свесни дека ќе го навлечат гневот од уништувањето на светилиштето.
Во претходно судење против Антропик, судија пресуди дека употребата на книги за обука на системи со вештачка интелигенција е дозволена ако се смета за „трансформативна“, односно ако ја промени нивната првична намена. Таквата употреба се оценува како легална, слична на употребата на книги во образованието или правото на сопственикот да прави што сака со купената книга – што, на пример, е и законска основа за постоење на антикварници.
Сега доаѓаме до она што, колку и да звучи бездушно, се нарекува деловна логика. „Антропик“ одлучи дека е многу поевтино да го храни своето програмерско чудовиште со огромно знаење со купување употребувани книги по ниска цена. Во спротивно, ќе мора да ангажираат адвокати, да контактираат издавачки куќи, дури и самите автори кои се уште се живи. Ќе трае предолго, а исходот ќе биде неизвесен. И нема време во бруталната трка на компании кои работат со вештачка интелегенција.
Се испостави дека во „Антропик“ го искористиле своето законско право да купуваат книги со пожолтени страници кои и онака собираат прашина, што им дава можност да прават што сакаат со нив, па дури и ако ја претворат во тоалетна хартија.
Што се однесува до авторските права, „Антропик“ веќе има една пресуда и плати 1,5 милијарди долари за да се спогоди со автори чии книги достапни на интернет биле користени за развој на нивните програми. Веројатно ќе мора да платат дури и во случај на уништување на физички книги, но таа сума ќе биде многу помала, што не е голем проблем за нив во моментов.
Најжестоката битка на нашето време
Што може да се научи од овој геноцид на книги? Многу прашања, помалку одговори, но некои сè уште постојат. Да речеме, трката на компании што се занимаваат со вештачка интелегенција достигна размери на лудило. Ќе споменеме дека „Антропик“ е основан од поранешни вработени во „OpenAI“, компанијата што го создаде најпопуларниот четбот, ChatGPT. И затоа „Антропик“ има дополнителен мотив да ги исече книгите и да бара милијарди. Исто така, постои суета и секоја морална дилема е мртва на почетокот. Треба да ја уништиме конкуренцијата по секоја цена, дури и ако тоа значи да се погреват книгите. А другите, кои не сечат книги, не се ништо подобри. Тоа е најжестоката битка на нашето време, а последиците ќе бидат големи.
Можеби најтажниот дел од целата оваа приказна е што сега нема враќање назад. Особено за малку постарите, за кои хартиените книги отсекогаш биле свети.
Симболично, „Антропик“, иако не сакаше да биде познат, ја прогласи смртта на хартијата. Тоа веќе се случи, го чекаме конечниот крај. Знаењето е веќе проголтано. Ова може да се види и на мониторот од кој го читате текстот, како и од мониторот на кој е напишан.
