МАКЕДОНИЈА

Вињетките не се опција: Зошто Македонија останува на класични патарини

Македонија засега нема да воведува годишни вињетки наместо класичните патарини, потврдија од Министерството за транспорт.

Владата и официјалните студии покажуваат дека воведувањето на вињетки драстично би го поскапило патувањето за мнозинството граѓани.

На прв поглед, вињетката изгледа како идеално решение. Купувате една налепница (или електронска вињетка) на почетокот на годината и возите без престан. Но, статистиката на Министерството за транспорт открива еден фасцинантен парадокс: дури 70% од регистрираните возила во Македонија воопшто не ја напуштаат својата општина, односно воопшто не излегуваат на автопат.

Автопатската мрежа во земјава активно ја користат само околу 30 отсто од возачите. Тоа се главно луѓе кои патуваат деловно, транспортери, како и граѓани кои патуваат за време на викенди и годишни одмори.

Доколку се воведат вињетки, тие би морале да бидат задолжителни за сите возила при годишната регистрација за да биде системот финансиски одржлив. Тоа значи дека граѓанинот кој го користи својот автомобил само за да отиде до пазар или до работа во својот град, би плаќал иста сума за патишта како и некој што секојдневно ја вози релацијата Скопје – Куманово. Од аспект на државата, ова се смета за социјално неправедно.

Наместо вињетки, фокусот на Јавното претпријатие за државни патишта е насочен кон модернизација на постоечкиот систем преку електронска наплата (М-таг и М-кард), систем кој овозможува поминување без запирање и кој веќе се користи на Коридорот 10 и Коридорот 8.

Најголемиот товар од сегашниот систем го поднесуваат граѓаните кои секојдневно патуваат меѓу градовите поради работа (на пример, Велес – Скопје или Тетово – Скопје). За нив, патарините се огромен месечен трошок кој вињетката драстично би го намалила.

Свесни за овој проблем, надлежните најавуваат воведување на повластени тарифи за редовните патници. Идејата е преку М-таг уредите, оние кои поминуваат одредена рампа повеќе од, на пример, 20 пати во месецот, да добијат сериозни попусти, со што би се постигнал ефектот на вињетка за оние на кои навистина им е потребна.

Иако вињетките нудат психолошки комфор и чувство на слободно патување, економската реалност во Македонија покажува дека тие би биле удар врз џебот на мнозинството граѓани кои возат ретко.

С.А