Среброто со години важеше за посиромашниот роднина на златото, но состојбата на светските берзи покажува дека овој благороден метал одамна не е само материјал за накит и украси. Сè повеќе инвеститори вложуваат во сребрени монети и плочки, а интересот дополнително го поттикнува неговата употреба во индустријата. Сепак, оние што очекуваат брза заработка треба да бидат внимателни. Цената на среброто знае нагло да порасне, но и да падне за само неколку дена.
На светските пазари среброто годинава помина низ вистински ценовни потреси. На почетокот на 2026 година достигна рекордни вредности над 120 долари за тројска унца, за потоа да следува голем пад. На почетокот на ноември цената се движи околу 52 долари за унца, што покажува колку е непредвидлив овој пазар.
Економските аналитичари посочуваат дека токму големите ценовни промени го прават среброто интересно за инвеститорите кои се подготвени да преземат ризик. За разлика од златото, кое главно се купува за зачувување на вредноста на капиталот, среброто има значителна примена во производството.
Го има во електронските уреди, електричните автомобили, соларните панели и во дел од современата индустриска опрема. Неговата висока електрична спроводливост го прави тешко заменлив во одредени производствени процеси.
Но, тоа не значи дека индустриската побарувачка постојано расте.
Според податоците од светскиот пазар, индустриската потрошувачка на сребро во 2025 година се намалила за три проценти, а дополнително намалување се очекува и годинава. Причината делумно лежи во производителите на соларни панели, кои почнале да користат помали количества сребро за да ги намалат трошоците.
И покрај тоа, вкупната побарувачка продолжува да ја надминува понудата.
Проценките од оваа година покажуваат дека светскиот пазар шеста година по ред ќе се соочи со недостиг на сребро. Според анализите, разликата меѓу понудата и побарувачката би можела да достигне околу 46 милиони унци.
За економистите, ваквата состојба е еден од факторите што можат да ја поддржат цената на долг рок. Сепак, недостигот сам по себе не гарантира поскапување, особено ако светската економија забави и фабриките почнат да нарачуваат помалку суровини.
Аналитичарите на пазарот на благородни метали предупредуваат дека среброто останува исклучително чувствително на движењето на доларот, каматните стапки и расположението на инвеститорите.
„Среброто се очекува да остане еден од најнестабилните благородни метали во 2026 година“, се наведува во една од анализите објавени во рамките на годишните прогнози на Лондонската асоцијација за пазарот на благородни метали.
За обичниот граѓанин, вложувањето во сребро изгледа поедноставно отколку инвестирањето во акции или други финансиски инструменти. Наместо да отвора сметка на странска берза, може да купи физичко сребро во форма на инвестициони монети или плочки, доколку се достапни кај соодветни продавачи.
Но, тука има една важна разлика. Цената по која се купува физичкото сребро не е иста со цената по која подоцна може да се продаде.
Трговците пресметуваат маржа, а дополнителните даночни трошоци, зависно од земјата и производот, можат уште повеќе да ја зголемат конечната цена. Затоа, ако некој купи сребро денес, не значи дека утре ќе може да го продаде без загуба, дури и ако берзанската цена остане непроменета.
Познавачите на финансиските пазари советуваат да се прави разлика и меѓу инвестиционото сребро и накитот. Кај накитот се плаќаат изработката, дизајнот и трговската заработка, додека при препродажба најчесто се вреднува содржината на благородниот метал.
Дел од инвестициските аналитичари и натаму гледаат можност за закрепнување на цената. Во една од поновите прогнози се предвидува дека среброто би можело да се приближи до 70 долари за унца до третиот квартал на 2027 година, но се предупредува и дека послабата индустриска побарувачка може да го ограничи растот.
Така, среброто останува избор за оние што сакаат дел од своите заштеди да ги чуваат во благородни метали, но и за инвеститорите што бараат можност за поголема заработка. Разликата е во трпението, набавната цена и подготвеноста да се издржат падовите што на овој пазар не се никаква реткост.
Б.З.М.
