Продажбата на АЛТА банка Битола би можела да донесе нов почеток за институцијата, но и големи промени во управувањето, организацијата и мрежата на филијали. Додека јавноста внимателно следи кој ќе биде купувачот, едно од најважните прашања останува што ќе се случи со луѓето кои секојдневно ја одржуваат банката во функција.
АЛТА банка Битола влезе во период на неизвесност по одземањето на дозволата за работа на нејзиниот доминантен акционер, АЛТА банка Белград. Народната банка на Северна Македонија на 1 ноември воведе администрација во македонската банка, а во јавноста веќе се зборува за интерес од повеќе потенцијални купувачи.
Иако се најавува можност за продажба до крајот на ноември или почетокот на декември, сè уште нема официјално потврден купувач ниту завршена трансакција.
Но што би следувало ако банката навистина ја преземе друга финансиска институција?
Првите промени би можеле да започнат од врвот
Во банкарскиот сектор, промената на сопственоста често е проследена со преиспитување на управувачката структура.
Кај АЛТА банка ситуацијата е специфична затоа што овластувањата на управните и надзорните органи веќе ги извршуваат администратори назначени од Народната банка.
Доколку новиот сопственик биде постојна домашна банка, едно од првите прашања ќе биде дали АЛТА банка ќе продолжи да работи како посебно правно лице или постепено ќе се интегрира во купувачот.
Во првиот случај би можело да се назначи нов управен тим. Во вториот, дел од раководните позиции би можеле да станат непотребни поради преклопување со постојната организација на купувачот.
Сепак, евентуалните промени во управувањето ќе зависат од законските процедури, регулаторните согласности и идниот деловен модел.
Најголемото прашање е што ќе се случи со вработените
Според јавно објавените податоци, АЛТА банка Битола има околу 187 вработени и 19 експозитури.
За потенцијалниот купувач, тие вработени не претставуваат само трошок за плати. Тие располагаат со познавање на клиентите, локалниот пазар, кредитните портфолија и банкарските процеси.
Доколку банката ја преземе поголема институција што веќе има развиена филијалска мрежа, логично би било да се анализира дали постојат локации со преклопување.
Тоа би можело да значи спојување на одредени експозитури, прераспределба на вработените или воведување нови продажни и оперативни стандарди.
Најголем организациски предизвик би можел да се појави кај функциите што секоја банка веќе ги има, како администрацијата, финансиското известување, дел од ИТ-операциите и поддршката.
Но промената на сопственоста сама по себе не значи автоматско отпуштање на вработените. Нивниот статус и евентуалните организациски промени зависат од видот на трансакцијата, законските обврски и планот на купувачот.
Можеби најважниот капитал на банката не се филијалите, туку клиентите
Нов сопственик би можел да купи банкарска лиценца, инфраструктура, кредитно портфолио и мрежа од експозитури. Но клиентската доверба не се пренесува автоматски со акциите.
Токму тука улогата на вработените станува особено важна.
Советниците во филијалите, корпоративните банкари и вработените што со години одржуваат односи со клиентите можат да бидат клучни за стабилизирање на работењето по преземањето.
Ако неизвесноста трае предолго, банката ризикува да изгуби не само клиенти, туку и искусни кадри што тешко се заменуваат.
Затоа за новиот сопственик би било рационално уште во почетната фаза да обезбеди јасна комуникација со вработените, план за континуитет на услугите и задржување на клучните професионалци.
Три можни сценарија за иднината на АЛТА банка
Првото сценарио е целосна интеграција во постојна банка. Во таков случај би можеле да следуваат промена на брендот, обединување на системите, реорганизација на филијалите и преиспитување на дел од менаџерските позиции.
Второто сценарио е продолжување како посебна банка со нов сопственик. Тогаш е можно да се задржат поголем дел од организацијата и мрежата на филијали, со ново раководство и изменета деловна стратегија.
Третото сценарио е постепена интеграција. Банката би можела најпрво да го стабилизира работењето, а потоа во подолг период да ги усогласува системите, производите и организациската структура со новиот сопственик.
Кој од овие модели би бил применет засега не е познато.
Вработените имаат потреба од одговори, не од шпекулации
За акционерите продажбата е финансиска трансакција. За клиентите таа е прашање на сигурност и доверба. Но за вработените се работи за нивната професионална иднина.
Дали ќе продолжат да работат во истата филијала или сектор? Дали ќе добијат нови менаџери? Дали ќе се менуваат платите, бонусите и работните задачи?
Одговорите ќе зависат од идниот купувач и неговиот план за банката.
Едно е сигурно, успешното преземање нема да се мери само според цената на акциите, туку и според тоа колку успешно ќе бидат зачувани клиентите, вработените и оперативната стабилност.
За АЛТА банка новиот сопственик ќе биде важен, но подеднакво важен ќе биде и неговиот однос кон луѓето што треба да ја изградат следната фаза од работењето.
