Познатите уплатници ПП30, ПП50, ПП10, ПП40 и ПП53 од денес, 9 ноември 2026 година, се заменуваат со нови стандардизирани платни налози. Наместо досегашниот ПП30, граѓаните и компаниите ќе го користат КТД, додека ПП50 за плаќања кон државата се заменува со КТБ. Истовремено, се воведуваат нови шифри за целта на плаќањето, а денарските платежни сметки добиваат IBAN-формат со ознаката MK07. Промените се дел од усогласувањето на домашниот платен промет со меѓународниот стандард ISO 20022 и важат за целиот банкарски систем.
За многумина ПП30 беше едноставно синоним за плаќање. Без разлика дали стануваше збор за префрлање пари, подмирување фактура или плаќање кон друга сметка, оваа ознака со години беше дел од секојдневието на граѓаните и компаниите. Но од денес на шалтерите започнува употребата на нови обрасци, со поинаков распоред на полињата, нови називи и поинаков начин на означување на плаќањата.
Најчесто користениот ПП30 станува КТД, односно кредитен трансфер во денари. ПП50, кој се користеше за плаќање даноци, административни такси и други обврски кон буџетските корисници, го заменува КТБ. За внесување готовина наместо ПП10 ќе се користи ВГ, а за повлекување готовина досегашниот ПП40 се заменува со ПГ. Се менува и ПП53, кој го заменува ЗКТ, односно збирен кредитен трансфер.
Иако кратенките се нови, суштината на плаќањата останува иста. Граѓаните и понатаму ќе можат да префрлаат пари, да плаќаат сметки и да ги подмируваат своите обврски. Разликата е во начинот на кој тие трансакции се означуваат и обработуваат во платежниот систем.
Но новите обрасци не се единствената промена. Се менуваат и шифрите за целта на плаќањето, кои досега беа претежно трицифрени броеви. На нивно место доаѓаат нови четиризнаковни алфанумерички ознаки, усогласени со меѓународниот стандард ISO 20022.
Така, за исплата на плата се користи ознаката SALA, за комунални услуги UTIL, за даноци TAXS, а за закупнини RENT. За плаќања поврзани со стоки се користи GDDS, за услуги SCVE, додека за осигурување е предвидена ознаката INSU. Новите кодови овозможуваат поедноставно и поунифицирано означување на намената на трансакциите.
Истовремено, денарските платежни сметки добиваат нов начин на прикажување. На досегашниот 15-цифрен број се додава ознаката MK07, со што се добива IBAN од 19 знаци. Ова не значи дека граѓаните треба да отвораат нови сметки или дека парите ќе им бидат префрлени на други сметки. Станува збор за стандарден начин на идентификација на постојните платежни сметки.
За оние што користат мобилно и електронско банкарство, промените во најголем дел ќе бидат спроведени преку технички приспособувања на банкарските системи. Според известувањата од банките, постојните сметки ќе продолжат да се користат, а во одредени апликации конверзијата во новиот формат ќе се врши автоматски.
Поголема разлика ќе забележат граѓаните што плаќаат со хартиени налози на шалтер. Наместо досегашните уплатници, ќе добиваат нови обрасци и ќе треба да ги пополнуваат полињата според новиот распоред. За плаќањата да поминат без непотребни грешки, важно е да се користат актуелните налози и точните податоци за примачот.
Промените не значат автоматски и повисоки банкарски провизии. Трошокот за конкретна трансакција и понатаму зависи од тарифникот на банката или давателот на платежната услуга, видот на плаќањето и каналот преку кој се извршува.
Зад новите кратенки стои поширока модернизација на домашниот платен систем. Стандардот ISO 20022 овозможува податоците за плаќањата да бидат поунифицирани и полесно обработливи, што е важно за банките, компаниите и останатите учесници во платниот промет.
За граѓаните, меѓутоа, највидливата промена ќе биде многу поедноставна. Следниот пат кога ќе треба да префрлат пари или да платат обврска на шалтер, наместо добро познатиот ПП30 или ПП50, ќе треба да побараат налог со ново име.
По долгогодишна употреба, старите ознаки заминуваат од секојдневниот платен промет. Парите ќе продолжат да се префрлаат на истите сметки, но начинот на кој ги означуваме плаќањата од денес е поинаков.
Б.С.
