Индексот S&P 500 падна за 4,4 проценти, што е неговиот најлош дневен резултат откако американскиот претседател Доналд Трамп ги потресе светските пазари во април 2025 година со царините што ги објави на таканаречениот „Ден на ослободувањето“. Индустрискиот просек Dow Jones потона за 1.833 поени, или 3,4 проценти, додека Nasdaq Composite изгуби 5,5 проценти од својата вредност.
Nasdaq, силно оптоварен со компании поврзани со технологија и вештачка интелигенција, сега е 11,9 проценти под рекордно високото ниво достигнато минатиот месец. Распродажбата на акциите дополнително ги зголеми постојните загрижености на инвеститорите за тоа дали масовните инвестиции во вештачка интелигенција на крајот ќе ги донесат очекуваните приноси.
Азиските берзи, исто така, утрово забележаа силен пад на технолошките акции, особено кај производителите на чипови и друга опрема потребна за развој на вештачка интелигенција.
Јапонскиот индекс Nikkei 225 падна за шест проценти во раното тргување. Акциите на производителот на мемориски чипови Kioxia изгубија повеќе од 12,6 проценти од својата вредност, додека Tokyo Electron потона за 9,5 проценти. Јужнокорејскиот производител на чипови SK Hynix забележа пад од повеќе од 11,5 проценти, а Samsung изгуби речиси десет проценти од својата вредност.
Распродажбата на берзата во Сеул го намали индексот Kospi за повеќе од 8,5 проценти, што предизвика автоматско привремено запирање на тргувањето, познато како „прекинувач на колото“, кој се обидува да спречи панична продажба на акции.
Индексот Taiex на Тајван падна за повеќе од 8,3 проценти, додека акциите на најголемиот светски производител на договорни чипови TSMC изгубија речиси 8,5 проценти од својата вредност. Аналитичарката на пазарот на чипови, Бритни Нгуен од MarketWatch, оцени дека станува збор за „континуирана загриженост“ за обемот на инвестиции во инфраструктурата за вештачка интелигенција.
Демократите низ САД водеа кампања за забавување на проширувањето на центрите за податоци и развојот на вештачката интелигенција. Исто така, имаше десетици предлози на гласачките ливчиња со кои се бараше ограничување на изградбата на инфраструктура клучна за функционирањето на таа технологија.
На изборите одржани во вторник, демократите освоија мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, со што ја презедоа контролата врз Конгресот до крајот на претседателскиот мандат на Доналд Трамп. Новоизбраната демократска гувернерка на Тексас, Џина Хинохоса, голем дел од својата кампања ја базираше на противењето на изградбата на центри за податоци, ветувајќи мораториум за нови проекти во тој сектор.
Трамп ги обвини своите политички противници за потопот на берзата. „Берзата го доживеа еден од најлошите денови во историјата поради резултатите од изборите“, напиша тој на социјалните мрежи.
„Запомнете, не е вината на републиканците, туку на глупаците. Но, не плашете се, наскоро, на еден или друг начин, ќе бидеме ПОГОЛЕМИ И ПОСИЛНИ ОД КОГА И ДА СЕ. ДА ЈА НАПРАВИМЕ АМЕРИКА ПОВТОРНО ГОЛЕМА!“, рече Трамп, користејќи навредлив термин за демократите.
Дел од демократите веруваат дека вештачката интелигенција се развила пребрзо, без соодветни механизми за заштита и надзор. Со новостекнатото мнозинство во Конгресот, тие најавуваат промени.
„Американците не сакаат олигарсите од големите технолошки компании да ја уништуваат животната средина, да ги елиминираат работните места и да ја загрозуваат иднината на човештвото. ВЕДНАШ ВОВЕДЕТЕ НАЦИОНАЛЕН МОРАТОРИУМ ЗА ЦЕНТРИ ЗА ПОДАТОЦИ“, објави вчера демократскиот сенатор Берни Сандерс на платформата X.
Акциите на компаниите кои се силно поврзани со изградба на центри за податоци за вештачка интелигенција, вклучувајќи ги и клучните производители на чипови и полупроводници, вчера претрпеа големи загуби.
На европските берзи, акциите на производителот на чипови Infineon паднаа за повеќе од 8,5 проценти, додека холандскиот производител на опрема за полупроводничката индустрија ASML изгуби 6,5 проценти од својата вредност. Акциите на Nvidia потонаа за повеќе од девет проценти, намалувајќи ја пазарната вредност на компанијата за повеќе од 400 милијарди долари за време на тргувањето во Њујорк.
И другите производители на чипови се исто така тешко погодени. AMD и Micron изгубија повеќе од 17 проценти од својата вредност, Intel падна за 10,3 проценти, а производителот на мемориски уреди SanDisk потона за повеќе од 22 проценти. Индексот Philadelphia Semiconductor, кој ги следи операциите на 30-те најголеми компании поврзани со производство на полупроводници, падна за повеќе од 12 проценти.
Силен пад ги погоди и компаниите на Елон Маск. Акциите на SpaceX и Tesla паднаа за осум и речиси 11 проценти, намалувајќи ја нивната вкупна пазарна вредност за повеќе од 300 милијарди долари во четврток.
Маск потроши речиси 450 милиони долари за поддршка на републиканските кандидати, вклучувајќи најмалку 45 милиони долари за кампањата на Кен Пакстон за сенаторското место во Тексас. Сепак, Тексас се префрли на страната на демократите за време на големиот демократски изборен бран.
Седумте најголеми американски технолошки компании, познати како „Величествените седум“, вклучувајќи ги Apple, Nvidia и Tesla, изгубија вкупно еден трилион долари пазарна вредност само за еден трговски ден.
Сузана Стритер, главен инвестициски стратег во Wealth Club, рече дека силната распродажба на Nasdaq и S&P 500 испраќа шокови и низ другите пазари. „Нов бран паника околу инвестирањето во вештачка интелигенција силно го погоди Wall Street“, рече таа.
„Стравувањата дека огромните суми инвестирани во инфраструктурата за вештачка интелигенција можеби нема да ги донесат приносите на кои инвеститорите сметаа, сега се судираат со можноста за нагло забавување на изградбата на центри за податоци“, додаде таа.
Чару Чанана, главен инвестициски стратег во Saxo Bank, предупреди дека построгиот надзор врз лиценцирањето на центрите за податоци, како и поголемото внимание кон нивното влијание врз животната средина и сметките за електрична енергија, би можеле да ги одложат проектите и да ги зголемат трошоците низ целата индустрија.
„Иако обете американски политички партии сакаат да обезбедат доминација на САД во областа на вештачката интелигенција, постои разлика помеѓу поддршката на развојот на вештачката интелигенција и дозволувањето инфраструктурата да се прошири по секоја цена и со секоја брзина“, истакна таа.
Некои раководители на технолошки компании признаа дека биле изненадени од силното противење на изградбата на центри за податоци што дојде до израз за време на изборите.
Претседателот и ко-основач на OpenAI, Грег Брокман, рече дека верува оти реакцијата на јавноста ги изненадила сите во индустријата и дека компаниите треба да направат повеќе за да добијат поддршка од локалните заедници.
„Голем дел од промената во нашиот пристап во текот на оваа година доаѓа од сфаќањето дека кога се обидувате да изградите инфраструктура во Тексас, Џорџија и на други места од Сан Франциско, не можете само да објавите твит и да кажете: „Ова ќе биде добро“. Мора да бидете присутни во тие заедници“, забележа Брокман на технолошката конференција на Волстрит џурнал во Напа, Калифорнија.
Претседателката на Мета, Дина Пауел Мекормик, исто така, рече дека технолошката индустрија мора да вложи повеќе напори за да ги објасни придобивките од вештачката интелигенција на јавноста. „Мислам дека мора да ги удвоиме и тројно да ги зголемиме нашите напори во објаснувањето на таа приказна“, призна таа на истата конференција.
Со непосредните последици од изборите во САД, веќе некое време постои растечка загриженост кај инвеститорите дека акциите на компаниите поврзани со вештачката интелигенција се преценети и дека на пазарот е создаден шпекулативен меур што би можел да пукне.
