Со доаѓањето на постудените денови, многу македонски домаќинства повторно ја отвораат истата дилема: како да го загреат домот, а сметката за струја да не им ја испразни семејната каса? Норвешките радијатори со години се рекламираат како економично решение, со мала потрошувачка и голема ефикасност. Но, дали навистина штедат струја или нивната исплатливост зависи од квадратурата, изолацијата и начинот на користење?
Овие радијатори стануваат сè попривлечни за домаќинствата што сакаат греење без набавка на дрва, чистење печки и дополнителни обврски. Доволно е да се приклучат во струја, да се намести саканата температура и просторијата постепено се загрева. Сепак, удобноста има своја цена.
Енергетските познавачи објаснуваат дека норвешките радијатори не се никаква револуционерна технологија што произведува повеќе топлина со помалку електрична енергија. Нивната предност е во прецизното регулирање на температурата.
„Радијатор со моќност од 2.000 вати, додека работи со полна сила, троши два киловат-часа електрична енергија за еден час. Разликата е во тоа колку долго ќе работи грејачот, односно колку често термостатот ќе го исклучува кога ќе се постигне саканата температура“, се објаснува во техничките пресметки за ваквиот начин на греење.
Токму тука се крие можноста за заштеда. Кога просторијата ќе се загрее, радијаторот престанува да троши струја за греење, а повторно се вклучува кога температурата ќе падне под поставената вредност.
Но, тоа не значи дека секое домаќинство ќе има ниска сметка.
Пресметките покажуваат дека за загревање стан од 40 квадратни метри, според една груба процена, може да биде потребна вкупна грејна моќност од околу четири киловати. Доколку радијаторите работат просечно 40 отсто од времето во текот на денот, потрошувачката би изнесувала 38,4 киловат-часа дневно.
За еден месец тоа се 1.152 киловат-часа, и тоа само за греење. На ова треба да се додаде потрошувачката на бојлерот, шпоретот, фрижидерот, машината за перење и останатите електрични уреди.
Сепак, станува збор за ориентациска пресметка. Во добро изолиран стан потрошувачката може да биде значително помала, додека во куќа со стара столарија и слаба изолација може да биде и многу поголема.
Економистите посочуваат дека за македонските потрошувачи особено е важно да се земе предвид блоковскиот систем за наплата на електричната енергија.
Според важечките тарифи, цената во првиот блок изнесува 4,7074 денари за киловат-час, во вториот 5,8976 денари, во третиот 7,8537 денари, додека во четвртиот достигнува 19,1904 денари. Овие износи се за активната електрична енергија, без дополнителните ставки на сметката.
Тоа значи дека домаќинство што подолго време ги користи радијаторите во скапата тарифа може брзо да влезе во повисоките блокови. Особено ако станува збор за поголем стан или куќа што се загрева цел ден.
„Најголемата разлика во трошоците ја прават топлинските загуби на објектот. Добрата изолација, квалитетните прозорци и правилното поставување на температурата ја намалуваат потребата од работа на грејачите“, покажуваат основните енергетски пресметки.
Дополнителна предност на норвешките радијатори е можноста за програмирање. Кај дел од моделите температурата може да се регулира и преку мобилен телефон, па греењето да се намали додека нема никој дома, а да се засили пред враќањето на семејството.
Од друга страна, термоакумулационите печки имаат можност да складираат топлина додека струјата е евтина, додека инвертер-климите во соодветни услови обезбедуваат повеќе топлинска енергија од потрошената електрична енергија.
Затоа норвешките радијатори најмногу одговараат за помали, добро изолирани станови, повремено загревање или како дополнително греење во одредени простории.
За поголема куќа со неколку соби, особено во постудените делови од Македонија, пресметката е поинаква. Радијаторите можеби ќе обезбедат пријатна температура, но вистинското изненадување може да пристигне на крајот од месецот, заедно со сметката за струја.
Б.З.М.
