Имаш куќа, нешто пари на страна, инвестициска сметка, пензиски фонд и можеби уште некој имот. Кога од сето тоа ќе ги одземеш кредитите и другите долгови, остануваат повеќе од еден милион долари. На хартија си милионер. Во реалниот живот, сепак, можеби сè уште одиш на работа секое утро, отплаќаш хипотека и добро размислуваш колку ќе потрошиш следниот месец.
Токму тоа сè почесто се случува во САД, каде што бројот на луѓе со нето-имот поголем од еден милион долари продолжува да расте. Според податоците што ги пренесуваат американските медиуми, земјата во просек добива околу 1.000 нови милионери дневно. Ако тоа темпо се претвори во годишна бројка, зборуваме за околу 365.000 луѓе за една година.
Пред неколку децении, самиот збор „милионер“ создаваше сосема поинаква слика. Вила, луксузен автомобил, патувања, персонал и живот во кој парите речиси и да не се тема. Денес милион долари и понатаму се огромен капитал, но границата меѓу милионер и човек од повисоката средна класа во најскапите делови од Америка станува многу понејасна.
Милионот е ист, но она што може да се купи со него не е
Причината не е дека милион долари одеднаш станале малку пари. Се променила нивната куповна моќ.
Во текот на децениите растеле цените на домовите, здравствената заштита, образованието и секојдневните трошоци. Истовремено растела и вредноста на финансиските средства и недвижностите што веќе ги поседуваат американските домаќинства. Така сè повеќе луѓе ја преминуваат математичката граница од еден милион долари нето-имот, без притоа преку ноќ да станат она што традиционално го замислуваме под „богаташ“.
Тука има една важна разлика што често се губи кога ќе прочитаме дека некој е милионер.
Да имате нето-имот од еден милион долари не значи дека имате милион долари во банка.
Во пресметката може да влезе вредноста на куќата, акции, инвестициски портфолија, пензиски сметки и друга сопственост. Од вкупната вредност потоа се одземаат хипотеката, кредитите и останатите обврски. Ако на крајот остане еден милион долари, лицето статистички влегува во клубот на милионерите.
Тоа создава интересни ситуации. Семејство што пред многу години купило куќа во град каде што цените на недвижностите во меѓувреме силно пораснале може денес да има имот вреден огромна сума. Ако паралелно со години уплаќало во пензиски и инвестициски фондови, нето-вредноста лесно може да ја надмине границата од еден милион долари. Но најголемиот дел од тоа богатство не стои на тековната сметка и не може утре да се потроши без продажба на имот или повлекување инвестиции.
Затоа двајца Американци кои на хартија вредат по еден милион долари можат да живеат сосема различно. Едниот може да има големо ликвидно инвестициско портфолио и малку долгови. Другиот најголемиот дел од богатството да го има во домот во кој живее и во пензиската заштеда што ја собирал со децении.
И двајцата се милионери, само што нивниот милион не значи исто.
„Милионер“ веќе не е границата што некогаш беше
Тука веројатно е и најинтересниот дел од американската приказна. Не станува збор само за тоа дека богатството расте. Се поместува и психолошката граница за тоа што луѓето го сметаат за богатство.
Милионот остана впечатлива бројка затоа што има шест нули и со генерации беше симбол на финансиски успех. Но економијата во меѓувреме продолжи да се движи, цените растеа, берзите создаваа ново богатство, недвижностите поскапуваа, а номиналната вредност на имотот на милиони домаќинства се зголемуваше.
Затоа податокот дека Америка секој ден создава околу 1.000 нови милионери може да се чита на два начина. Од една страна, тој покажува колку огромно богатство се создава во најголемата светска економија. Од друга, покажува колку самата дефиниција за милионер се оддалечила од претставата што ја имавме за неа пред неколку децении.
Милион долари и денес можат да обезбедат огромна финансиска сигурност. Тоа е капитал до кој најголем дел од светското население никогаш нема да стигне. Но повеќе не е автоматски билет за живот без работа, без кредити и без грижа за трошоците.
Можеби затоа денес е поважно едно друго прашање.
Не колку луѓе во Америка станале милионери, туку колку пари се потребни денес за човек навистина да се чувствува богат?
