Најновите податоци на Народната банка на Република Македонија за септември 2026 година покажуваат јасен тренд во однесувањето на граѓаните и стопанството: иако штедењето бележи умерен раст, желбата и потребата за задолжување се значително поизразени.
Додека вкупните депозити во банкарскиот систем бележат стабилен годишен раст од 9,2%, вкупното кредитирање буквално „галопира“ со годишна стапка на раст од дури 14,1%. Овие бројки јасно говорат дека оптимизмот за инвестирање и потрошувачка е висок, но и дека граѓаните сè потешко се потпираат само на сопствените заштеди.
Граѓаните остануваат главниот двигател на растот кај банкарските кредити. Во септември, кредитите на домаќинствата се зголемиле за 1,4% на месечно ниво, достигнувајќи годишен раст од 12,7%.
Анализирано според намената, две категории доминираат на пазарот:
Станбени кредити: Побарувачката за станови не стивнува. Станбените кредити остварија годишен скок од високи 16,1%, што покажува дека решавањето на станбеното прашање и инвестирањето во недвижности остануваат топ-приоритет за Македонците.
Потрошувачки кредити: Овие ненаменски средства бележат годишен раст од 12,4%, што укажува на зголемена тековна потрошувачка или рефинансирање на стари обврски.
Овој месец, автомобилските кредити забележаа пад од 1,8% и 0,4% на месечно и на годишно ниво, соодветно. Кредитите одобрени на кредитните картички, во септември, забележаа месечен раст од 0,8%, при годишен пад од 2,6%. Во септември, негативните салда на тековните сметки, се повисоки за 5,8% и 4,9% на месечна и на годишна основа, соодветно, додека кредитите одобрени врз други основи остварија месечно и годишно намалување од 1,3% и 10,4%, соодветно.
Корпоративниот сектор исто така покажува зголемена кредитна активност. Кредитите на фирмите се зголемени за 15,7% на годишно ниво, што е позитивен знак за економската активност и инвестициските намери на бизнис-заедницата. Карактеристично е што фирмите примарно се задолжуваат во домашна валута (денари).
Граѓаните сè уште најмногу веруваат во денарското штедење. Вкупните депозити на домаќинствата изнесуваат над 461 милијарда денари, од кои поголемиот дел, околу 261 милијарда се во денари.
Најновиот извештај на НБРСМ испраќа двојна порака. Економијата е жива, кредитите се достапни и се користат масовно – како за капитални инвестиции (недвижности и бизнис), така и за покривање на секојдневните трошоци. Сепак, јазот помеѓу брзиот раст на кредитите (14,1%) и поумерениот раст на депозитите (9,2%) наметнува потреба од будно следење на задолженоста на граѓаните во иднина.
Извор: Народна банка
