Забрзаната инфлација во еврозоната, предизвикана од војната во Иран и високите цени на енергенсите, сè уште не се прелеала во пошироката економија. Ова го изјави претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, во рамките на годишната средба на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) и Светската банка во Бангкок.
„Сè уште не забележуваме ништо слично, но мора да бидеме исклучително внимателни и на најмалите знаци и показатели што укажуваат на присуство на такви секундарни ефекти“, посочи таа, пренесува „Bloomberg“.
ЕЦБ двапати ги зголеми каматните стапки оваа година како одговор на забрзувањето на инфлацијата, што го зголемува ризикот од повторно оживување на сеќавањата на претходниот ценовен шок во регионот. Иако претставници на монетарниот регулатор, меѓу кои и главниот економист Филип Лејн, посочуваат дека сè уште не се забележуваат слични тенденции во барањата за зголемување на платите и дека инфлациските очекувања остануваат стабилни, тие се целосно свесни дека ситуацијата може брзо да се промени.
Економистите и инвеститорите сè повеќе очекуваат ново зголемување на каматните стапки во декември, кога новите прогнози ќе покажат како продолжувањето на воените дејствија на Блискиот Исток ќе влијае врз економскиот раст и инфлацијата до крајот на 2028-ма година.
Дотогаш, претставниците на ЕЦБ би можеле да имаат и појасна претстава за ризиците од прелевање на последиците од претстојната фискална криза во Франција. Во последните недели инвеститорите продаваат француски државни обврзници поради стравувањата дека земјата ќе има тешкотии да го намали огромниот буџетски дефицит. Тоа доведува до зголемување на приносите и кај обврзниците на други високо задолжени земји од еврозоната.
Запрашана за изгледите за зголемување на каматните стапки, Кристин Лагард се придржуваше до вообичаената формулација на ЕЦБ.
„Нашата монетарна политика зависи од податоците што ги добиваме, а одлуките се носат на секој состанок одделно. Внимателно ќе ги разгледуваме сите пристигнати податоци. Ќе се фокусираме на среднорочната цел од 2 проценти, која, патем, засега сè уште е достижна“, изјави таа.
Стравувања поврзани со Франција
Фискалните проблеми на Франција се продлабочуваат додека земјата се подготвува за претседателските избори следната година. Според неодамнешна анкета, кандидатката на крајната десница, Марин Ле Пен, и нејзиниот ривал од крајната левица, Жан-Лик Меланшон, би се пласирале во вториот круг. Таквото сценарио би можело дополнително да ги загрижи инвеститорите и, во најлош случај, да ја принуди ЕЦБ да интервенира.
Програмата на институцијата за заштита на трансмисиониот механизам, создадена во 2022-ра година за спротивставување на неоправданите пазарни движења, привлекува внимание како можен инструмент за реакција. Претставници на институцијата, меѓу кои и гувернерот на Француската централна банка, Емануел Мулен, тврдат дека во моментов нема потреба од интервенција на ЕЦБ. Лагард неодамна им изјави на министрите за финансии на земјите од еврозоната дека институцијата ги има потребните инструменти за стабилизирање на финансиските пазари.
Лагард, која е поранешна министерка за финансии на Франција, избегна конкретно да одговори на прашањето дали ЕЦБ би интервенирала.
„Основното и првото решение мора да дојде од самата Франција и е поврзано со фискалната политика. Ова не важи само за Франција, туку и за многу развиени економии“, рече Лагард.
Плановите по заминувањето од ЕЦБ
Во меѓувреме, Кристин Лагард веќе размислува за следните чекори по заминувањето од ЕЦБ.
Повеќе од една година таа ги поттикнува шпекулациите дека би можела предвреме да се повлече од институцијата. Нејзиниот мандат како претседателка истекува во октомври следната година.
Иако ја исклучи можноста да се кандидира на претседателските избори во Франција, таа навести дека би можела да преземе функција надвор од активната политика. Сепак, Лагард одби да коментира дали би прифатила позиција во Светскиот економски форум.
