Паричникот останува во џебот, банкарската картичка не се вади, а сметката во продавница се плаќа со едно доближување на мобилниот телефон до терминалот. Некои граѓани отидоа и чекор понатаму, па наместо со телефон, плаќаат со паметен часовник. Ваквиот начин на плаќање станува сè поприсутен и во Македонија, особено меѓу помладите потрошувачи. Но, покрај практичноста, се поставува и прашањето колку се безбедни парите кога банкарската картичка е сместена во уред што секојдневно го користиме за разговори, пораки и сурфање на интернет.
Плаќањето преку мобилен телефон или паметен часовник веќе го овозможуваат повеќе македонски банки, преку дигиталните паричници „google wallet“ и „apple pay“. Постапката е едноставна. Корисникот ја додава својата платежна картичка во соодветната апликација, ја потврдува нејзината регистрација и потоа може да плаќа на терминалите што поддржуваат бесконтактно плаќање.
На каса, наместо да бара ситни пари или да ја вади картичката, доволно е да го доближи телефонот до терминалот. За неколку секунди плаќањето е завршено.
Според банкарските познавачи, ваквата технологија не е само попрактична, туку во одредени ситуации нуди и поголема заштита од користењето обична платежна картичка.
„При комуникацијата со трговецот не се пренесуваат вистинските податоци од платежната картичка, туку се користи таканаречен токен за плаќање. На тој начин се намалува можноста некој да ги преземе податоците од картичката“, објаснуваат банкарските стручњаци.
Станува збор за технологија што го заменува вистинскиот број на картичката со посебен дигитален број. Така, при плаќањето, трговецот не го добива оригиналниот број на банкарската картичка. Дополнителна заштита обезбедуваат и безбедносните кодови што се користат при трансакциите.
Телефонот е паричник, но и мета за измамници
Плаќањето со телефон се одвива преку технологијата НФЦ, која овозможува безжична комуникација на многу мало растојание. Истата технологија се користи и кај паметните часовници, а сè почесто и за други секојдневни потреби.
Сепак, познавачите на сајбер-безбедноста предупредуваат дека ниту еден начин на електронско плаќање не може да гарантира целосна заштита.
„Мобилниот телефон мора да се чува како што се чува и платежната картичка. Особено е важно корисниците да внимаваат какви апликации инсталираат и да не отвораат сомнителни пораки и интернет-врски“, предупредуваат стручњаците за компјутерска безбедност.
Најголемите опасности не доаѓаат секогаш од самата технологија за плаќање. Проблем можат да бидат лажните банкарски пораки, измамничките интернет-страници и апликациите преку кои криминалците се обидуваат да дојдат до личните податоци на граѓаните.
Поради тоа, се препорачува телефонот да биде заштитен со лозинка, отпечаток од прст или препознавање лице. Кај дигиталните паричници дополнителната проверка на идентитетот е важен дел од заштитата при плаќањето.
Што ако го изгубите телефонот?
Губењето на мобилниот телефон не значи автоматски дека некој може да располага со парите на сопственикот. Дигиталните паричници имаат безбедносни механизми што го ограничуваат неовластеното користење.
Сепак, банкарските стручњаци советуваат во таква ситуација веднаш да се преземат мерки.
„Доколку телефонот е изгубен или украден, потребно е да се контактира банката и да се побара блокирање на дигиталната картичка. Уредот може и далечински да се заклучи, доколку корисникот претходно ги активирал соодветните функции“, посочуваат банкарските познавачи.
Некои банки овозможуваат да се блокира само дигиталната верзија на картичката, без да мора да се блокира и физичката.
Економските аналитичари укажуваат и на друг аспект на бесконтактното плаќање. Кога парите не се гледаат и не се бројат, потрошувачите полесно можат да изгубат претстава колку потрошиле во текот на денот.
Затоа се препорачува редовно проверување на банкарските трансакции, поставување известувања за секое плаќање и следење на состојбата на сметката.
За граѓаните што се навикнати да плаќаат со готовина, преминувањето на телефон или часовник можеби изгледа необично. За другите, тоа веќе е секојдневие.
Како и да се плаќа, правилото останува исто: картичката, телефонот и личните банкарски податоци треба добро да се чуваат.
Б.З.М.
