Купувањето златен накит станува сè поскап трошок за граѓаните во Македонија, особено за оние што планираат свадба, свршувачка или семејна прослава. Златните прстени, обетки, синџирчиња и белегзии одамна не се купуваат без претходно да се провери цената. Но, прашањето што најмногу ги интересира купувачите е дали златото конечно ќе поевтини и кога може да се очекуваат попристапни цени во златарниците.
На светските берзи веќе има одредено намалување на цената на благородниот метал. Во четвртокот златото забележа пад од над еден процент. Причината се очекувањата дека каматните стапки во САД би можеле подолго да останат високи, што го намалува интересот на дел од инвеститорите за вложување во злато.
Сепак, тоа не значи дека и македонските златарници веднаш ќе ги намалат цените.
Економските аналитичари објаснуваат дека цената на готовиот накит не зависи само од берзанската вредност на златото. Во неа влегуваат и трошоците за изработка, транспорт, трговските маржи и даночните обврски. Затоа, дури и кога златото поевтинува на светските пазари, намалувањето на цените во продавниците може да биде помало или да дојде со задоцнување.
Особено внимание се посветува на состојбата во американската економија. Одлуките на Федералните резерви за каматните стапки имаат големо влијание врз движењето на златото, бидејќи повисоките камати ги прават привлечни другите облици на вложување.
„Сметам дека цените на златото засега ќе се движат во ограничен распон, но очекувањата и натаму се повеќе насочени кон пад“, оценува еден од пазарните стратези што ги следат движењата на благородните метали.
Според економистите, дополнително поевтинување би можело да се случи доколку се стабилизираат меѓународните односи, се намали неизвесноста на финансиските пазари и продолжи политиката на повисоки каматни стапки.
Но, постои и спротивно сценарио. Доколку повторно се зголемат геополитичките тензии или се појават нови економски потреси, инвеститорите би можеле повторно масовно да купуваат злато, што би ја зголемило неговата цена.
Анализите на Светскиот совет за злато покажуваат дека при релативно стабилни економски услови цената би можела да се движи без големи промени. Од друга страна, при посилни економски потреси повторно е можно значително поскапување.
Во Македонија дополнителна улога има и курсот на доларот во однос на еврото, а со тоа и на денарот. Бидејќи златото на меѓународните пазари се пресметува во долари, промените на девизниот курс можат да влијаат врз цените што ги плаќаат домашните купувачи.
Разлика има и во самото злато. Накитот од 14 карати содржи приближно 58,5 проценти чисто злато, додека кај 18-каратниот накит тој удел изнесува 75 проценти. Поради тоа, два прстена со иста тежина и сличен изглед можат да имаат значително различна цена.
Економските аналитичари предупредуваат и дека граѓаните не треба да очекуваат враќање на некогашните ниски цени во краток период. Иако дел од финансиските институции ги намалија прогнозите за вредноста на златото, побарувачката од централните банки и инвеститорите продолжува да претставува поддршка за неговата цена.
„Променетите очекувања за американската монетарна политика и нивното влијание врз доларот се меѓу главните причини за понатамошната продажба на злато и падот на цените“, наведуваат банкарските аналитичари во една од поновите процени.
Засега нема сигурна прогноза во кој месец златниот накит во Македонија би можел значително да поевтини. Можни се дополнителни намалувања до крајот на годината, но и нови поскапувања.
За граѓаните што планираат да купуваат злато, економистите советуваат да ги споредат цените во повеќе златарници, да ја проверат каратноста и да побараат информација колку од конечната сума се однесува на самото злато, а колку на неговата изработка.
Зашто едно е цената на златото на светската берза, а сосема друго е сумата што купувачот ќе ја плати на каса во златарница.
Б.З.М.
