СВЕТ

Инфлацијата во САД расте: Дали Фед е на пат да ги зголеми каматните стапки

Клучниот индикатор за потрошувачките цени во Соединетите Американски Држави (САД) повторно значително порасна во октомври, поради што се очекува Федералните резерви (ФЕД) да ги зголемат каматните стапки следниот месец.

Индексот на потрошувачките цени, без храната и енергијата, се зголеми за 0,3 проценти во споредба со претходниот месец, според податоците од Бирото за статистика на трудот (BLS) објавени во вторник. Ова ги надмина очекувањата трет месец по ред. Вкупните потрошувачки цени се зголемија за 0,4 проценти, при што цената на основните потреби се зголеми.

Извештајот покажува дека инфлациските притисоци продолжија да се зголемуваат во пресрет на конгресните избори овој месец, на кои демократите повторно освоија мнозинство во двата дома откако кампањите главно се фокусираа на трошоците за живот. Војната во Иран, царините и забрзаната изградба на центри за податоци придонесоа за зголемување на инфлацијата оваа година.

Ова е последниот извештај за Индексот за потрошувачки цени кој претставниците на ФЕД ќе го добијат пред состанокот на 8-9 декември, каде што ќе одлучуваат за монетарната политика.

Инвеститорите очекуваат каматните стапки потоа да се зголемат за да се ограничи инфлацијата, по зголемувањето од четвртина процентен поен во септември и одлуката да се задржат непроменети во октомври.

Гувернерот на Федералните резерви, Кристофер Волер, претходно во вторникот изјави дека ако основниот индекс на потрошувачки цени се зголеми за 0,3 проценти или повеќе, централната банка би можела да биде принудена да ги зголеми каматните стапки за дури половина процентен поен во декември. Приносите од американските државни обврзници се зголемија, додека акциите паднаа во раното тргување по објавувањето на податоците, бидејќи инвеститорите ги зголемија очекувањата дека Федералните резерви ќе ги зголемат каматните стапки посилно.

„Овој извештај веројатно значи дека Федералните резерви речиси сигурно ќе ги зголемат каматните стапки во декември, а многу веројатно уште еднаш во првиот квартал“, рече Томас Симонс, главен американски економист во Џефрис. „Доколку наскоро нема напредок кон договор со Иран и последователниот пад на цените на енергијата, следното зголемување би можело да дојде веќе во јануари.“

BLS не ги објави годишните промени на цените бидејќи собирањето податоци беше прекинато минатиот октомври за време на затворањето на федералната влада. На крајот од октомври, основниот индекс на потрошувачки цени порасна со годишна стапка од 3,7 проценти во последните три месеци, што е најбрзото темпо за повеќе од две години. Гледајќи ги последните шест месеци, годишната стапка на раст беше 2,7 проценти, според податоците собрани од Блумберг.

Извештајот покажа дека зголемувањето на цените влијаело на широк спектар на секојдневни производи и услуги. Цените на храната пораснале најмногу од април, вклучувајќи го и рекордното зголемување од 5,1 процент на храна за бебиња и формула.

Еквивалентната кирија на сопствениците на недвижности, индикаторот за трошоци за домување што има најголем удел во индексот на потрошувачки цени, се зголемила за 0,3 проценти. Цената на електричната енергија се зголемила за 0,9 проценти, додека цените на осигурувањето на моторни возила постигнале најголем раст за повеќе од една година.

Бензинот пораснал за 1 процент во октомври, иако цените на нафтата нагло паднале минатата недела поради растечкиот оптимизам во врска со дипломатските напори за завршување на војната на Блискиот Исток. Зголемувањето на цените во другите категории покажува дека последиците од енергетската криза сè уште се пренесуваат на економијата. Авионските билети се зголемиле за 0,4 проценти, а цените на услугите за достава исто така се зголемиле.

Цените на услугите, без енергијата и кириите, се зголемиле за 0,4 проценти, според податоците собрани од Блумберг. Цените на здравственото осигурување паднале најмногу за повеќе од три години откако BLS го објави своето полугодишно ажурирање во октомври врз основа на податоците од индустријата за премиите за осигурување и бенефициите. Во исто време, бројни други здравствени услуги забележаа најголемо зголемување на цените во последните неколку месеци.

Цените на услугите за рекреација пораснаа минатиот месец најмногу од почетокот на годината. Некои економисти рекоа дека очекуваат притисок нагоре врз цените по неодамнешните најави за зголемување на цените од страна на стриминг услугите, вклучувајќи ги Disney+ и Hulu.

Цените на стоките вклучени во основниот индекс се зголемија за 0,2 проценти, и покрај поевтините половни автомобили. Производите кои се особено предмет на царински давачки, вклучувајќи мебел, апарати за домаќинство и играчки, станаа значително поскапи. Цените на паметните телефони се зголемија најмногу откако се водат евиденции, истовремено со објавувањето на новиот модел „Apple“ iPhone Duo.

Извештајот, исто така, покажа дека растот на цените во клучните категории поврзани со градење на инфраструктура за вештачка интелигенција се забави во октомври. Компјутерскиот софтвер и додатоците паднаа за 1,5 проценти, додека цените на компјутерите, периферните уреди и асистентите за паметни домови пораснаа најбавно во последните четири месеци.

Одделниот извештај објавен во вторникот, кој ги комбинира податоците за инфлацијата и неодамнешните податоци за заработката, покажа дека просечната реална заработка по час е речиси непроменета од претходниот месец, продолжувајќи го периодот на слаб раст. Фактот дека заработката не успеа да го одржи чекорот со растот на цените придонесе за незадоволство од трошоците за живот, што доведе до „сино цунами“ на конгресните избори, односно убедлива победа за демократите.