Грција го зголеми прагот за добивање „златна виза“ преку купување недвижност на 800.000 евра во Солун, Атина и други атрактивни области, но странските инвеститори и понатаму можат да добијат петгодишна дозвола за престој со инвестиција од 250.000 евра. Можноста се однесува на купување деловни или други нестанбени простори кои законски се пренаменуваат во станови. Оваа опција е особено интересна за инвеститори од Турција, Македонија и други земји надвор од Европската Унија, кои преку недвижности бараат долгорочен престој во Грција и пристап до шенгенскиот простор.
Грчката програма Golden Visa во последните години привлече голем број странски купувачи, но државата значително ги заостри условите. Според измените воведени во 2024 година, за купување обичен стан или куќа во поширокиот регион на Солун и во Атика, каде што се наоѓа Атина, минималната инвестиција изнесува 800.000 евра. Во најголемиот дел од останатите региони прагот е 400.000 евра. Истите повисоки прагови важат и за одредени островски дестинации.
Дополнително, во редовната постапка инвеститорот мора да купи една недвижност со најмалку 120 квадратни метри главна површина. Тоа значи дека не може едноставно да купи неколку помали станови и со нивната вкупна вредност да го исполни условот.
Но токму тука се појавува исклучокот што го привлекува вниманието на инвеститорите. Грчкиот закон дозволува златна виза со инвестиција од најмалку 250.000 евра кога се купува недвижност чија намена се менува од деловна или друга нестанбена во станбена.
На пример, поранешна канцеларија, деловен простор или друг соодветен објект може да биде пренаменет во стан, доколку ги исполнува урбанистичките и техничките услови. Пренамената може да ја направи продавачот или купувачот, но мора законски да биде завршена пред поднесување на барањето за златна виза. Според правилата, промената на намената треба да биде завршена по 5 април 2024 година.
Интересно е што за оваа категорија не важи условот од 120 квадратни метри. Тоа овозможува инвестицијата да се реализира и преку помал простор, но минималната купопродажна вредност од 250.000 евра останува задолжителна. Трошоците за реновирање не можат едноставно да се додадат на пониска куповна цена за да се достигне прагот.
Големиот интерес не е случаен. Според официјалното соопштение на грчката администрација за областите Македонија и Тракија од мај 2026 година, во периодот од 2021 до 2025 година во Солун биле поднесени 869 барања за издавање или обновување златни визи од турски државјани. Следуваат државјаните на Израел со 248 и Русија со 187 барања.
Интерес има и од Македонија. Во регионот на Халкидики во истиот период биле регистрирани 56 барања од државјани на Македонија, додека најмногу барања во овој регион имале државјаните на Русија. Грчките власти нагласуваат дека податоците се однесуваат на местото на поднесување на барањето, кое не мора да биде исто со местото на купената недвижност.
За странските инвеститори главната придобивка е можноста да добијат дозвола за престој во Грција со важност од пет години, која може да се обновува доколку се исполнети условите. Со неа е овозможено и патување во другите земји од шенгенскиот простор според важечките правила. Не постои општ услов инвеститорот да престојува одреден минимален број денови годишно во Грција, но златната виза не дава автоматско право на вработување и не претставува грчко државјанство.
Сепак, ова не е инвестиција без ограничувања. Недвижностите купени во рамки на програмата не смеат да се издаваат краткорочно преку платформи како Airbnb, додека долгорочното издавање е дозволено. Дополнително, повластениот праг од 250.000 евра не може повторно да се искористи за истата пренаменета недвижност при нејзина следна продажба на друг странски инвеститор.
Постои и втора посебна категорија со праг од 250.000 евра, која се однесува на заштитени објекти што треба да се реставрираат или реконструираат, со дополнителни законски услови.
За македонските граѓани што размислуваат за ваква инвестиција, Солун и Халкидики остануваат географски привлечни, но пресметката мора да ги опфати куповната цена, даноците, нотарските и адвокатските трошоци, како и законитоста на пренамената.
Разликата меѓу 800.000 и 250.000 евра е огромна, но и ризикот од купување недвижност која на крајот нема да ги исполни условите за златна виза може да биде скап.
Затоа, пред купувањето најважно е да се провери не само дали објектот може да се претвори во стан, туку дали конкретната трансакција навистина ги исполнува сите услови за добивање дозвола за престој.
Б.С.
