Промените се однесуваат на речиси секоја фаза од патувањето што не оди според оригиналниот план. Утврдени се специфични рокови за компензација и враќање на средствата, утврдени се нови обврски за храна, сместување и долго чекање во авионот, додека под одредени услови патникот дури ќе може да резервира алтернативен превоз и да побара од компанијата да ги покрие трошоците.
Ова е една од најважните реформи на европската рамка за заштита на патниците во воздушниот сообраќај, а новата регулатива ќе се применува од 23 октомври 2027 година.
Ова се 25-те најважни промени во воздушниот транспорт
- Надомест по три часа доцнење
Патникот има изречно право на надомест кога ќе пристигне на својата крајна дестинација со доцнење од повеќе од три часа.
- Надомест од 250 до 600 евра
Износите се 250 евра за патувања до 1.500 км, 400 евра за патувања во рамките на ЕУ над 1.500 км и други патувања од 1.500-3.500 км и 600 евра за преостанатите подолги рути.
- Можете да побарате враќање на парите во рок од пет часа доцнење
Доколку доцнењето на полетувањето достигне пет часа, авиокомпанијата мора да му понуди на патникот враќање на парите.
- Поврат на пари во рок од седум дена
Кога патникот избира враќање на пари наместо продолжување на патувањето, тоа мора да се направи автоматски во рок од седум календарски дена. Износот ја вклучува целосната цена на билетот и, каде што е применливо, брокерските провизии.
- Никој не може да ве присили да го земете ваучерот
Компанијата може да понуди ваучер наместо пари, но потребна е изрична согласност од патникот. Ваучерот не смее да се појави како стандардно решение или да го отежни изборот на враќање на пари.
- И неискористениот ваучер се претвора назад во пари
Ваучерот обично има максимално времетраење од 12 месеци, со можност за договорено продолжување. Доколку истече и не се искористи целосно, преостанатиот износ мора автоматски да му се врати на патникот, најдоцна во рок од седум дена.
- Три часа за компанијата да ви најде друг трансфер
Доколку, по прекинот на патувањето, патникот одлучи да го продолжи патувањето, но компанијата не понуди во рок од три часа пренасочување кон друг лет или друго средство под споредливи услови, патникот може самиот да преземе мерки.
- Можете сами да резервирате друг лет
По истекот на горенаведениот временски рок, патникот може сам да организира алтернативен превоз, известувајќи ја авиокомпанијата. Трошоците мора да бидат неопходни, разумни и соодветни.
Компанијата мора да ги надомести во рок од 14 дена, до износ што не надминува 400% од целосната цена на билетот и соодветните агенциски провизии.
- Ново правило за оние кои ќе се „заглават“ во авионот
За време на доцнења на пистата, компанијата мора, меѓу другото, да обезбеди соодветно греење или ладење на кабината, пристап до тоалети и, по правило, бесплатна вода за пиење.
- Слегувањето мора да се дозволи во рок од два часа
Доколку доцнењето на пистата достигне два часа на аеродром во земја-членка, воздухопловот мора да продолжи до порта или друга соодветна точка каде што на патниците ќе им биде дозволено да се симнат, согласно соодветните безбедносни ограничувања.
- Храна и пијалоци на секои два часа
Правилата за грижа за патниците се многу поспецифични: бесплатни лесни оброци и пијалоци се обезбедуваат на секои два часа чекање, оброк по три часа, а потоа на секои пет часа, со максимум три оброци дневно.
- Бесплатен интернет и два телефонски повици
Пристапот до интернет и два телефонски повици се експлицитно додадени на помошта што авиокомпанијата мора да ја обезбеди.
- Хотел кога е потребно ноќевање
Доколку, поради прекинот, патникот мора да остане една или повеќе ноќи додека чека на својот лет или алтернативен превоз, компанијата мора да понуди бесплатен хотелски сместување и превоз до и од аеродромот.
- Ограничување од три ноќевања во вонредни околности
Доколку прекинот е резултат на вонредни околности што не можеле да се избегнат, компанијата може да го ограничи хотелското покритие на три ноќевања.
Сепак, ограничувањето не треба да се применува на ист начин за одредени ранливи категории, како што се лица со попреченост или намалена подвижност, малолетници без придружба, доенчиња, бремени жени и, под одредени услови, лица на кои им е потребна посебна медицинска помош.
- Бесплатен личен предмет во кабината
Патникот има гаранција дека може да носи еден личен предмет без дополнителен надомест. Личен предмет се дефинира како багаж со максимални димензии од 40x30x15 сантиметри или предмет сместен под предното седиште.
- Внимание – рачниот багаж со тркала не е нужно бесплатен
Регулативата не ги укинува цените на билетите без рачен багаж со тркала. Сепак, бара поголема транспарентност: пред да започне процесот на резервација, цената што вклучува рачен багаж мора да се прикаже по дифолт, за да може потрошувачот да ја спореди вистинската цена.
И ако компанијата е принудена, на пример поради капацитет или промена на воздухоплов, да го испрати дозволениот рачен багаж во багажникот, не може да наплати дополнителна такса.
- Бесплатна корекција на правописна грешка во името. Едноставна правописна грешка во името повеќе не треба да се претвора во скапа „казна“. Ако барањето е поднесено до 48 часа пред полетувањето, авиопревозникот мора да ги исправи правописните грешки барем еднаш бесплатно или да ја изврши пропишаната административна ажурирање на името.
Сепак, ова не значи дека лицето што патува може да се смени или дека билетот може да се префрли на трето лице.
- Надокнада дури и за намалување на седиштето
Ако компанијата го премести патникот во повисока класа, не може да му побара дополнителни пари. Доколку, напротив, биде сместен во пониска класа од онаа за која платил, парите автоматски се враќаат во рок од 14 дена.
Износот е најмалку 30% од цената на летот за рути до 1.500 км, 50% за повеќето средни класи и 75% за подолги летови.
- Девет месеци за барање за надомест – 30 дена за одговор
Патникот има девет месеци од датумот на поаѓање наведен на неговиот билет за да поднесе барање за надомест.
Компанијата мора веднаш да го потврди приемот и во рок од 30 календарски дена или да плати или да објасни зошто не плаќа надомест.
- Нова постапка за жалби и рок за одговор на компанијата
Авиокомпаниите и посредниците се должни да имаат механизам за решавање на жалби. Патникот може да поднесе жалба во рок од 12 месеци од летот или датумот на кој требало да се случи или во рок од три месеци од барањето за надомест, кое и да е подоцна.
Приемот на жалбата мора да се потврди во рок од седум работни дена, а документиран одговор мора да се даде во рок од еден месец. Во особено оправдани случаи, конечниот одговор може да потрае до два месеци.
- Пропуштена конекција
Компанијата се обврзува дека доколку патникот пропушти конекција поради проблем на претходниот лет, компанијата мора да му обезбеди друг лет или друго превозно средство. Доколку не се најде решение во рок од пет часа, мора да се понуди и враќање на парите. Доцнење од повеќе од три часа на крајната дестинација може да доведе до право на надомест на штета.
- Родители и деца на соседни седишта
Авиокомпаниите мора да дозволат детето што го придружува да седи на соседно седиште без дополнителни трошоци, под услов да патуваат според истиот договор за превоз. Доколку нема слободни места, компанијата мора да се обиде да ги смести заедно.
- Бебешка количка до авионот
Бебињата и децата можат да ги користат своите колички до портата или вратата на авионот без дополнителни трошоци. Приоритетно качување е обезбедено и за деца со колички и нивниот придружник.
- Дополнителна заштита за патниците со попреченост
Информациите мора да се обезбедат во пристапен формат, а во случај на прекин, патниците со попреченост или намалена подвижност имаат право на посебна грижа и побрза услуга. Дополнителни трансфери мора да се избегнуваат секогаш кога е можно за време на пренасочувањето.
- Бесплатна вода за пиење и полнење на мобилни телефони на сите аеродроми
Сите аеродроми во ЕУ со комерцијален патнички сообраќај треба да имаат бесплатна вода за пиење и станици за полнење на електронски уреди. Обврската важи без оглед на времето од денот, летот или терминалот каде што се наоѓа патникот.
Што значи сето ова за патникот?
Новата регулатива се обидува попрецизно да објасни „што се случува следно“ кога воздушниот сообраќај не оди според планот. Таа поставува временски ограничувања за враќање на средства и одговори, поставува правила за долги застојувања, ја зајакнува способноста на патниците сами да најдат алтернативно решение и ги ограничува практиките како што се задолжителни ваучери или такси за едноставни корекции на имиња.
Во исто време, не е доволно компанијата едноставно да се повика на „вонредни околности“ воопшто за да биде ослободена од надомест. Мора да се докаже дека постои директна причинско-последична врска помеѓу вонредниот настан и нарушувањето и дека не можело да се избегне дури и да биле преземени сите разумни мерки.
Сепак, правилата сè уште не се спроведени. Датумот што патниците и авиокомпаниите треба да го имаат предвид е 23 октомври 2027 година, кога Регулативата 2026/2202 стапува на сила низ цела ЕУ.
