Вториот бран на енергетскиот шок претставува истовремен ризик за инфлацијата и економскиот раст во Еврозоната.
Европската централна банка (ЕЦБ) внимателно следи дали порастот на цените на енергијата се прелева на други цени, изјави денес главниот економист на банката, Филип Лејн.
Вториот бран на зголемување на цените се однесува на новото зголемување на маржите на нафтата, гасот и рафинериите од јули, по нивното привремено смирување во текот на летото.
Лејн предупреди дека новиот бран директно го зголемува ризикот од повисока инфлација, но може да ја намали и економската активност, бидејќи повисоките цени на енергијата ги намалуваат реалните приходи на домаќинствата и ги зголемуваат трошоците на компаниите.
Според него, особено е важно колку повисоките цени на енергијата ќе се пренесат на цените на стоките и услугите.
Затоа, ЕЦБ ќе следи дали енергетскиот шок се претвора во пошироки инфлаторни притисоци, вклучително и преку платите и почестите промени на цените.
Тој на конференцијата за монетарна политика рече дека енергетскиот шок во моментов е главен двигател на растот на инфлацијата, но дека проценката на среднорочните инфлациски притисоци мора да ги вклучи и фискалната политика, развојот на вештачката интелигенција (AI) и финансиските услови.
Инфлацијата во Еврозоната достигна 3,8 проценти во септември, каде што цените на енергијата беа за 18,8 проценти повисоки од претходната година, додека инфлацијата без енергија беше 2,3 проценти.
Во четвртиот квартал од 2025 година, пред почетокот на енергетскиот шок, вкупната инфлација беше 2,1 процент, додека цените на енергијата тогаш беа пониски за 1,1 процент на годишна основа.
Лејн посочи дека досега нема знаци дека енергетскиот шок се претворил во поширока и поупорна инфлација.
Инфлацијата на храната се забави од 2,5 проценти во четвртиот квартал од 2025 година на 1,4 проценти во септември, додека основната инфлација малку се зголеми од 2,4 на 2,5 проценти, соопшти ЕЦБ на својата веб-страница.
Во своите септемвриски проекции, ЕЦБ очекува инфлацијата која не е поврзана со енергијата да се зголеми од 2,3 проценти во 2026 година на просек од 2,6 проценти во 2027 година, пред да се врати на 2,3 проценти во 2028 година.
Лејн изјави дека очекуваниот раст главно се должи на одложеното пренесување на повисоките цени на енергијата кон другите сектори, со дополнително влијание од промените во регулираните цени и индиректните даноци.