Домашни свињи тешки по 200 и 250 килограми се нудат на продажба за 130 денари по килограм, а во други огласи цената е и пониска. Со приближувањето на зимата, кога традиционално се подготвуваат домашни колбаси, сланина и сушено месо, повторно се зголемува интересот за купување свињи директно од одгледувачите. Но, колку навистина чини ваквата набавка и дали е поисплатливо да се купи цела свиња или месо без коска од месарница?
Во оглас објавен во октомври годинава, продавач од Петровец нуди две свињи, едната тешка 200, а другата 250 килограми, по цена од 130 денари за килограм. Според оваа пресметка, за помалата свиња потребни се 26.000 денари, додека поголемата би чинела 32.500 денари.
Во понуда од Илинден, објавена истиот месец, свињи се нудат и по 120 денари за килограм. Тоа значи дека за товеник тежок 150 килограми купувачот би платил 18.000 денари. Станува збор за огласни цени, па конечната сума зависи од договорот со продавачот.
Понудата не е ограничена само на Скопје и околината. Во оглас од кумановскиот регион се нуди свиња тешка околу 200 килограми по цена од 100 денари за килограм, додека за помали свињи од 80 до 120 килограми е наведена цена од 120 денари. За овие понуди, сепак, нема потврда дека сè уште се достапни.
Од друга страна, цените на готовото свинско месо во месарниците се значително повисоки.
Според објавените ценовници, килограм свински бут без коска се продава за 379 денари кај еден производител, додека во дел од супермаркетите цената достигнува 439, 449, па и 475 денари за килограм. Свинската плешка без коска може да се најде за 365 денари, а свинскиот врат без коска се продава по цени од 395 до 439 денари.
Така, за 30 килограми свински бут без коска, по цена од 379 денари, едно семејство треба да издвои 11.370 денари. Доколку килограмот чини 449 денари, истото количество ќе го плати 13.470 денари.
Но, кога се купува жива свиња, пресметката е поинаква.
Од вкупната тежина по колењето се отстрануваат крвта, внатрешните органи и другите делови што не влегуваат во тежината на трупот. Потоа, при обработката, дополнително се одвојуваат коските и дел од маснотиите. Затоа, од товеник тежок 200 килограми не се добиваат 200 килограми чисто месо.
Дополнителен трошок претставуваат колењето, расекувањето, мелењето, пакувањето и превозот, доколку овие услуги не се вклучени во договорената цена.
Одгледувачите, пак, сметаат дека актуелните цени на живата мера не се доволни за покривање на производствените трошоци.
„Моменталната цена е 115, 120 денари со ДДВ. Покачена е со 10 денари живата мера, а мислам дека во месарите е покачена за 20 денари килограм“, изјави неодамна претставник на Асоцијацијата на земјоделци.
Тој посочува дека производителите веќе подолг период работат со ниски цени.
„Цената е сè уште ниска, дури под рентабилноста“, предупредува претставникот на земјоделците, според кого за исплатливо производство би била потребна цена од околу 140 денари за килограм жива мера.
За домаќинствата што сакаат да наполнат замрзнувач или да подготват месо за зимата, директното купување од одгледувач останува една од можностите за набавка на поголеми количества.
Сепак, пред да се договорат за купување, важно е да утврдат колку ќе ги чини килограм обработено месо, дали цената ги вклучува сите услуги и дали е обезбеден соодветен ветеринарен преглед.
Во меѓувреме, огласите за домашни товеници продолжуваат да се објавуваат. Некој продава свиња од 100 килограми, друг нуди двојно потешка. Цената на жива мера изгледа примамливо, но конечната сметка се прави дури кога месото ќе биде исечено и подготвено за во замрзнувачот.
Б.З.М.
