Некогаш со стотина денари можеше убаво да се појадува во скопските пекарници, а денес истите пари едвај стигнуваат за четвртина бурек.
Цените на бурекот, кифлите, баничките и останатите бели печива сè повеќе ги нервираат граѓаните, кои се жалат дека обичниот појадок станал прескап. За бурек и јогурт во дел од пекарниците треба да се издвојат и 130 денари, додека за две или три печива сметката лесно може да надмине 150 денари. А кога треба да се купи појадок за целото семејство, сумата станува уште поголема.
Четвртина бурек во скопските пекарници се продава по различни цени, најчесто од 80 до 100 денари, а во одредени објекти и поскапо. Мали банички со сирење, месо или спанаќ чинат околу 50 до 70 денари, додека за лиснато печиво со кашкавал или шунка се плаќаат и по 60 денари. Цените зависат од пекарницата, големината и составот на производот.
Граѓаните особено се жалат што покрај повисоките цени, во дел од пекарниците забележуваат и помали порции. Бурекот, кој со години важеше за еден од најдостапните оброци, сега сè почесто се купува со пресметување колку пари ќе останат во паричникот.
„Пред три-четири години четвртина бурек беше 50 денари. Сега одиш, 90, 100 денари… а не е тоа четвртина, тоа е едвај осмина“, коментира еден скопјанец.
Посебен проблем имаат семејствата со повеќе деца. Доколку четиричлено семејство купи по четвртина бурек од 90 денари и четири јогурти од по 30 денари, за еден појадок ќе потроши 480 денари. Ако тоа го прави секој работен ден, месечниот трошок за 22 дена достигнува 10.560 денари.
Поради ваквите цени, дел од потрошувачите се префрлаат на поевтини производи, како ѓевреци и обични кифли, или носат појадок подготвен дома.
Од пекарскиот сектор, пак, поскапувањата ги објаснуваат со повисоките производствени трошоци. Брашното, маслото, сирењето, електричната енергија, транспортот и амбалажата се дел од ставките што ја формираат крајната цена.
Во текот на август пекарите предупредуваа дека новите набавни цени може да предизвикаат дополнителни поскапувања од три до пет денари по производ.
Од Групацијата на мелничко-пекарската индустрија при Стопанската комора претходно посочија дека секоја пекарница самостојно ги определува цените, во зависност од сопствените трошоци. Тоа објаснува зошто ист производ во две пекарници може да се продава со значителна разлика во цената.
Економската пресметка не завршува само со цената на брашното. Во крајниот производ влегуваат и платите на вработените, закупнината за деловниот простор, одржувањето на опремата и трошоците за печење. Сепак, поскапувањето на суровините само по себе не покажува дали секое поединечно зголемување на цената е оправдано. За таква оценка потребна е споредба на реалните трошоци и трговските маржи.
И официјалната статистика покажува дека притисокот врз домашните буџети продолжува. Според Државниот завод за статистика, трошоците за живот во октомври пораснале за 0,4 проценти во споредба со септември, додека годишната инфлација изнесувала 3,3 проценти. Храната и безалкохолните пијалаци за еден месец поскапеле за 0,7 проценти.
Разликите меѓу пекарниците, сепак, покажуваат дека и понатаму може да се најде поевтин бурек. Во одредени продажни места четвртина се нуди за помалку од 50 денари, додека во други чини двојно повеќе.
За скопјани, особено за оние што секое утро купуваат појадок пред работа или училиште, токму тие разлики стануваат сè поважни. Наместо да купат од првата пекарница што ќе им се најде на патот, сè почесто проверуваат каде е поевтино. Зашто, кога четвртина бурек и јогурт чинат колку што некогаш чинеше цел оброк, и појадокот мора внимателно да се планира.
Б.З.М.
