Стопанската комора на Македонија официјално покрена иницијатива за измени на Законот за празниците, со цел оптимизација на бројот на неработни денови и подигнување на економската ефикасност во државата.
Оваа иницијатива веднаш отвори жестока дебата во јавноста: дали помалку неработни денови навистина ќе ја зголемат продуктивноста на компаниите или, пак, дополнително ќе ги демотивираат и исцрпат македонските работници?
Бизнисот бара „европски модел“ за поголем профит
Од Стопанската комора аргументираат дека честите прекини во работниот процес поради „врзани викенди“ и споени празници им создаваат огромни логистички и финансиски проблеми на работодавачите. Компаниите кои мораат да работат во овие денови се соочуваат со високи трошоци за празнични дневници, додека оние што затвораат трпат директни загуби во производството.
„Оптимизацијата на неработните денови не значи одземање на правото на одмор, туку воведување на систем сличен на развиените европски економии каде продуктивноста е на прво место“, децидни се од бизнис заедницата, посочувајќи дека Македонија има еден од најразединетите празнични календари (со посебни денови за различни верски и етнички заедници).
Синдикатите предупредуваат: Работникот не е машина
Од друга страна, синдикалните организации и експертите за човечки ресурси реагираат со сериозна загриженост. Според нив, тезата дека „повеќе работни часови значат поголема продуктивност“ е застарен економски мит.
Главните аргументи против предлогот на синдикатот се:
Хроничен замор и демотивација: Македонскиот работник веќе се соочува со низок животен стандард и зголемен стрес. Одземањето на неработните денови дополнително ќе го зголеми револтот и ќе ја намали лојалноста кон фирмите.
Ефектот на „прегореност“ (Burnout): Психолозите предупредуваат дека без соодветен одмор се намалува концентрацијата, што води до повеќе грешки во работењето и зголемен број на боледувања.
Масовен одлив на кадар: Во услови кога пазарот се соочува со огромен дефицит на работна сила, дополнителното притискање на вработените може само да го забрза нивното заминување во странство.
Економските аналитичари сугерираат дека вистинската продуктивност не се мери со бројот на поминати денови на работното место, туку со развој на технологијата, менаџментот и мотивираноста на кадарот. Евентуалниот компромис би можел да се бара во укинувањето на правилото „празник во недела се префрла во понеделник“, но со задржување на клучните државни и верски празници.
Предлогот на Стопанската комора допрва ќе треба да помине низ филтерот на Економско-социјалниот совет, каде се очекуваат тешки преговори меѓу Владата, работодавачите и синдикатите. Едно е јасно – во трката по економски профит, државата ќе мора да внимава да не го изгуби својот најважен ресурс, работникот.