Финска е рангирана како најсреќна земја во светот деветта година по ред, по што следат Исланд и Данска, според најновиот Извештај за светска среќа. Нордиските земји повторно доминираат на ранг-листата, но оваа година и една латиноамериканска земја се најде на ранг-листата.
Според извештајот, објавен од Центарот за истражување на благосостојбата на Универзитетот Оксфорд, првите три места ги заземаат Финска, Исланд и Данска. Костарика постигна извонреден резултат од четвртото место, највисокото рангирање на латиноамериканска земја во историјата на истражувањето. Повторно по неа следат нордиските земји.
10-те најсреќни земји во светот во 2026 година се:
Финска
Исланд
Данска
Костарика
Шведска
Норвешка
Холандија
Израел
Луксембург
Швајцарија
САД се на 23-то место оваа година, Канада е на 25-то место, а Велика Британија е на 29-то место. Ова е втора година по ред што ниедна од главните земји што зборуваат англиски јазик – САД, Нов Зеланд, Ирска, Австралија, Канада и Велика Британија – не се најде меѓу првите десет.
Македонија се најде на 82-ро место, и е меѓу најнесреќните земји во регионот. Србија е на 30-то место, Босна и Херцеговина на 37-мо место, Црна Гора на 60-то место, а Косово е на високото 16-то место.
Како се мери среќата?
За да се одреди рангирањето, глобалната анкета на Галуп ги замолува испитаниците во 147 земји да го оценат својот живот на скала од 0 до 10, при што 10 го претставува најдобриот можен живот, а 0 најлошиот.
Потоа, истражувачите анализираат шест фактори за да ги објаснат разликите меѓу земјите: БДП по глава на жител, очекуван животен век, дарежливост и перцепции за слободата и корупцијата.
Рангирањето се базира на тригодишен просек, измазнувајќи ги ненадејните промени предизвикани од вонредни настани како што се војни или финансиски кризи. Финците го оценија своето задоволство од животот со просек од 7.764.
Тајната на финскиот успех
Длабоката посветеност на Финска кон соработката помага да се објасни нејзината упорност на врвот на рангирањето, рече Џон Ф. Хеливел, професор по економија на Универзитетот во Британска Колумбија и еден од основачите на Извештајот за светска среќа.
„Успешните општества соработуваат кога се соочуваат со неволји“, рече тој. „Финците го знаат ова. И штом почувствувате дека сте заедно во ова, нема ограничување за тоа што можете да постигнете.“ За споредба, испитаниците во Соединетите Држави дадоа просечен резултат од 6.816.
Авторите на извештајот прво предупредија на криза на среќа кај младите во изданието за 2024 година, а најновите податоци го потврдуваат тој тренд.
Студијата покажа дека резултатите од задоволството од животот кај испитаниците под 25 години во Соединетите Држави, Канада, Австралија и Нов Зеланд се намалиле за речиси цел поен на скала од 0 до 10 во текот на изминатата деценија. Тоа е драматичен пад, особено имајќи предвид дека просечната среќа на младите луѓе во остатокот од светот се зголемила.
„Ова е зачудувачки пад на благосостојбата на младите“, рече Хеливел. „Еден од виновниците, особено во Соединетите Американски Држави, е обемот и природата на користењето на социјалните медиуми.“ Сепак, студијата предупреди дека „негативните емоции се сè почести во сите региони во светот.“
Улогата на социјалните медиуми
Иако користењето на интернет, вклучително и социјалните медиуми, е високо речиси насекаде, истражувачите велат дека клучен фактор во падот на среќата на младите е бројот на часови поминати на социјалните медиуми или играње видео игри.
Хеливел забележа дека користењето на социјалните медиуми е исто така високо кај младите луѓе во Латинска Америка, но нивната благосостојба е силна и растечка. Тој посочи на „начинот на кој се користат социјалните медиуми“ и додаде дека клучното прашање е „дали навистина се работи за социјални медиуми или за антисоцијални медиуми“.
Одредена количина на користење на интернет не е нужно лоша, рече тој, додавајќи: „Се чини дека постои среќна средина. Не сакате да бидете исклучени, но не сакате ниту да бидете премногу поврзани. Со интернетот, премногу е едноставно лошо.“
Сложена слика за глобалната благосостојба
Некои од трендовите не се изненадувачки. Земјите на дното на рангирањето често се оние кои се погодени од геополитички конфликти. Авганистан, на пример, е на последното место, 147-мо, по што следи Сиера Леоне. Богатите земји сè уште се рангираат високо, иако некои од најбогатите не влегуваат во првите 20. Обединетите Арапски Емирати се на 21-во место, а Саудиска Арабија е на 22-ро место, веднаш пред Соединетите Американски Држави.
Сликата за среќата е сложена, а преминот кон дигитални начини на производство и консумирање информации е клучен фактор. „Дигиталната ера ги преобликува социјалните и емоционалните основи на благосостојбата во Европа“, рече Зејнеп Озкок, економист на Универзитетот „Свети Франциск Ксавиер“.
„Ефектите не се ниту униформни ниту неизбежни: тие зависат од тоа кој сте, социјалниот свет во кој живеете и дигиталната средина во која живеете. Разбирањето на овие интеракции е клучно за развивање политики што ја поддржуваат благосостојбата во сè повеќе онлајн општество.“
Причини за оптимизам
И покрај заканата од прекумерна употреба на социјалните медиуми, авторите на студијата не се песимисти, делумно затоа што земјите ширум светот почнаа да преземаат чекори за заштита на младите луѓе од опасностите од интернетот. Хеливел, исто така, црпи надеж од фактот дека истражувањето ги истакнува основните вредности. Во најсреќните земји, луѓето не го изгубиле од вид она што е важно.
Тој го наведе прашањето каде е најдобро да се изгуби паричникот како пример. Одговорот, се разбира, е Финска. „Секој сака да живее таму каде што очекува да се врати со полн паричник“, рече тој. Не е изненадување што нордиските земји, со нивните силни здравствени и образовни системи, продолжуваат да доминираат во истражувањето.
Сепак, Хеливел верува дека е важно да не се заборави добрината што ја поседуваат повеќето луѓе, дури и надвор од највисоко рангираните земји. „Светот е полн со љубезни странци“, рече тој. „Ако го знаете тоа, тоа ве погодува на секој можен начин.“
Авганистан е најнесреќната земја во светот, на 147-то место. Други земји на дното на листата се Боцвана (143), Зимбабве (144), Малави (145) и Сиера Леоне (146).
