Новите правила за сезонска работа во Хрватска ова лето ќе донесат поинаква слика на шалтерите за работни дозволи. Македонските државјани кои планираат привремен престој и ангажман во туристичката сезона ќе мора, заедно со барањето за дозвола, да приложат потврда за здравствена состојба и доказ за статус на вакцинација.
Документите нема да смеат да бидат постари од 90 дена. Покрај тоа, ќе се бара и солидно познавање на хрватскиот јазик, што тамошните власти го третираат како предуслов за интеграција и полесна комуникација на работното место.
Во пракса, тоа значи дека сезонската работа повеќе нема да биде само прашање на искуство и препорака од претходен работодавец.
„Здравствената документација станува составен дел од административната процедура, а не само формалност“, објаснуваат познавачи на миграциските политики.
Тие додаваат дека барањето за јазична компетенција е сигнал дека Хрватска сака поорганизирана и поконтролирана работна сила, особено во секторите каде странците се во директен контакт со гости.
Намалувањето на квотата за странски работници дополнително ќе влијае врз бројот на Македонци кои ќе можат да добијат дозвола за сезона 2026.
Аналитичарите предупредуваат дека конкуренцијата ќе биде поостра, а процедурите поформализирани.
„Квотите секогаш значат филтрирање. Кога ќе се комбинира тоа со здравствени и јазични услови, јасно е дека дел од кандидатите ќе отпаднат уште на почеток“, велат експерти за пазар на труд.
Сепак, граѓаните од балканските земји ќе имаат делумно привилегиран статус, токму поради блискоста на јазиците.
Познавачи на регионалните односи посочуваат дека македонските работници, во споредба со оние од подалечни земји, полесно се вклопуваат во работната средина и комуникацијата со локалното население.
Тоа, велат, може да биде пресудна предност во процесот на селекција.
Работодавците во туристичкиот сектор веќе сигнализираат дека ќе мора навреме да ги информираат кандидатите за новите обврски.
„Ние зависиме од сезонската работна сила. Ако документите не се комплетни, дозволата едноставно нема да се издаде“, коментираат од индустријата, додавајќи дека временската рамка е тесна и дека апликантите треба да започнат со подготовка порано од вообичаено.
За многу семејства во Македонија, летната работа во Хрватска претставува значаен извор на приход.
Секоја дополнителна административна бариера се доживува со доза на неизвесност.
Но правилата се јасни. Без свежа здравствена потврда и без способност за комуникација на хрватски јазик, работната дозвола нема да биде одобрена.
А тоа, барем засега, не остава многу простор за импровизација…
Б.З.М.
