Да најдете добар мајстор во Скопје денес понекогаш значи прво да најдете трпение. Ако пукне цевка, падне осигурувач или протече бојлер, сите очекуваат брза интервенција. Но ако станува збор за реновирање бања, поставување плочки, молерисување или поголема електрична работа, терминот може да се чека со недели, а кај најбараните мајстори и со месеци.
Најтешко се стигнува до водоинсталатери, електричари, плочкари, молери, фасадери и гипсари. Причината е едноставна: побарувачката е голема, а луѓето што навистина го знаат занаетот се малку. Дел од искусните работници со години заминуваат во странство, а младите сè поретко се одлучуваат за овие професии.
„Не можам да постигнам. Луѓе ме бараат секој ден, а реално можам да бидам само на едно место“, вели водоинсталатер со долгогодишна практика. Кај некои мајстори распоредот е пополнет со недели однапред, а за поголеми работи клиентите мора да резервираат термин многу порано.
Ова особено се гледа кога се реновира стан. Луѓето прво бараат мајстор, потоа прашуваат кога може да почне, а дури потоа доаѓа разговорот за цената. Сопственик на мала градежна фирма од Скопје вели дека мора да одбива работа затоа што нема доволно обучени луѓе на кои може да им ја довери инсталацијата.
„Платите одат и над 2.000 евра, но водоинсталатери нема. Младите мислат дека ова е тешка работа, а не сфаќаат дека секој што ќе го совлада занаетот има сигурна иднина“, вели тој.
Колку се чека? Нема едно правило. За итен дефект мајсторот понекогаш ќе најде време истиот или следниот ден, особено ако станува збор за стар клиент. За комплетно купатило, поставување инсталација или поголемо реновирање, чекањето лесно оди од неколку недели до неколку месеци. И регионалното искуство покажува дека за поголеми реновирања добрите екипи можат да бидат резервирани три до четири месеци однапред.
Жител на Волково раскажува дека чекал водоинсталатер еден и пол месец.
„Ми рече: ќе дојдам штом завршам два објекти пред вас. И навистина дојде, ама мора да чекаш ако сакаш работа без грешка“, вели тој.
Познавачите на пазарот на труд објаснуваат дека цената на услугата расте од две страни. Од една страна има недостиг од квалификувани луѓе, а од друга поскапеа материјалите, алатот, транспортот и трошоците за водење мал занаетчиски бизнис. Кога мајстор има повеќе повици отколку што може да прифати, тој ги избира ангажманите што повеќе му се исплатат.
Економистите ваквата состојба ја објаснуваат со основната сметка на понудата и побарувачката. Кога понудата на труд се намалува, а потребата од услугата останува висока, растат и цените и времето на чекање. Тоа е причината што добар електричар или водоинсталатер денес има многу посилна позиција при договарање отколку пред неколку години.
Просечната нето-плата во Македонија во јуни 2026 година изнесувала 48.381 денар, додека кај дел од дефицитарните занаети во огласите веќе се појавуваат понуди од 40.000 до 60.000 денари. Приватните мајстори со постојани клиенти и полн распоред можат да заработуваат и значително повеќе.
Проблемот, значи, не е само што мајсторот ќе ве чини повеќе. Проблем е што можеби нема ни кога да дојде.
Затоа кај поголемите реновирања редоследот станува прилично јасен: прво најдете мајстор и договорете термин, па потоа купувајте плочки, боја и санитарија. Инаку материјалот може да ви стои дома, а работата да чека.
Б.З.М.
